چرا «ماندلا» محبوب بود؟

در بسیاری از کشورهای جهان خبر و تصویر او تیتر و عکس نخست روزنامه‌ها شد. سفارتخانه‌های آفریقای جنوبی در تمام جهان دفتر یادبودی به نام او گشودند و بسیاری رفتند و به یاد این پیر توأمان مبارزه و صلح، این دفترهای یادبود را امضا کردند. «می‌بخشم، اما از یاد نمی‌برم!» این جمله مشهور اوست در مواجهه با جلادانی که بیش از دو دهه او و همراهانش را به جرم مبارزه با نژادپرستی میهمان شکنجه و زندانهایی مخوف کردند، اما وقتی ماندلا به قدرت رسید، برخوردش با دشمنان دیروز از سر عزت و گذشت بود، رفتاری که از او به جای منتقمی مجهول، قهرمانی پر آوازه ساخت، «بخشیدن» راز بزرگ این چهره بی‌نظیر جهانی بود. در کنار ماندلا چهره‌های دیگری نیز تا پای جان ایستادند تا امروز روش او در نگاه جهانیان قدر و منزلتی دو چندان یابد. نامهایی که در سایه ماندلا گم شدند، اما به قدر او در این پیروزی بشری سهم داشتند. اسقف «دزموند توتو» یکی از این چهره‌ها بود. او و کلیسایش به مثابه بولدوزری بودند که جاده‌های مسدود و بن‌بست را بر روی آرمانهای ماندلا گشودند و به موفقیت او کمک شایان توجهی کردند. یکی دیگر از چهره‌های ناشناخته انقلاب ضد آپارتاید در آفریقای جنوبی، شاعر و متفکر بزرگ این کشور «اسماعیل جوبرت» است. او که به سبب پرچمداری‌اش در این نهضت و همراهی با ماندلا در تمام سالهای سخت زندان، به «پدربزرگ آفریقا» شهرت یافت، چند سال پیش از این در «ژوهانسبورگ» درگذشت. جالب آنکه «جوبرت» طی سالهای مبارزه در کنار ماندلا، مسلمان و شیعه شده بود. غرض از این یادآوریها، زنده کردن نام مردانی است که در کنار نلسون ماندلا، یکی از باشکوه‌ترین نهضتهای عدالتخواه جهان را سامان دادند و امروز نام و روش آنها برای هر مبارز و چهره عدالتخواهی در اقصی نقاط جهان، نقطه امیدی به شمار می‌رود. ماندلا جز آپارتاید تا زمان مرگ با تمام جلوه‌های ستمکاری در جهان نوین از جمله صهیونیسم و تمامیت خواهی برخی قدرتهای جهانی مخالف بود و همین سبب شد تا در مرگش، همه آنها که احترامی برای واژه «آزادی» قایلند، در برابر او و مبارزاتش سر تعظیم فرود آورند. حتی دشمنانش تاب رویارویی با این همه محبوبیت را نداشته و اگر شده به ظاهر، یاد و خاطرش را گرامی داشتند. نام و یاد مردان مردی چون او و یارانش گرامی باد.