بعد از کودتای 28 مرداد 1332، رژيم وابسته پهلوی که توانسته بود با کمک اربابان آمريکايی بر اريکه قدرت باز گردد، درصدد برآمد تا پايه های حکومت خود را تثبيت کند، اما غافل از اينکه مقاومت مردم بطور کامل از بين نرفته و ايران در اولين فرصت خشم و انزجار خويش را نشان خواهد داد .
نيکسون معاون رئيس جمهور آمريکا در سال 1332، راهی ايران گرديد. در حقيقت او می آمد تا نتيجه سرمايه گذاری بيست و يک ميليون دلاری را که سازمان جاسوسی آمريکا، سيا، در راه کودتا و سرنگونی دولت مصدق هزينه کرده بود، از نزديک مشاهده کند. ملت در حال افسردگی و از نفاق و تفرقه ای که استبداد توانسته بود در ميان او ايجاد کند، ناراحت بود .
رهبری نهضت مقاومت، قصد رساندن صدای اعتراض مردم را به گوش جهانيان داشت و تلاش لندن و واشنگتن را که می خواست با مشروع جلوه دادن رژيم کودتا، امتيازات مورد نظر خود را در محيط آرام بدست آورد، خنثی کند. اجرای اين برنامه به عهده کميته هماهنگی دانشگاه تهران واگذار شده بود .
تظاهرات دانشجويان دانشگاه تهران، به عنوان اعتراض به ورود دنيس رايت، کاردار جديد سفارت انگليس در ايران، از روز 14 آذر 1332، آ غاز گرديد . دانشجويان دانشکده های حقوق و علوم سياسی، علوم دندان پزشکی، فنی، پزشکی، داروسازی در دانشکده های خود تظاهرات پرشوری عليه رژيم کودتا برپا کردند . رژيم پهلوی که به خوبی از خشم ملت و خصوصاً دانشجويان نسبت به خود و اربابان آمريکا از پيش آگاه بود، با تمام قوا متوجه دانشگاه شد .
روز 15 آذر تظاهرات به خارج از دانشگاه کشيده شد و مأموران انتظامی، در زد و خورد با دانشجويان، شماری را مجروح و گروهی را دستگير و زندانی کردند . صبح روز 16 آذر 1332، گارد تا دندان مسلح رژيم پهلوی برای اولين بار وارد صحن دانشگاه شد تا فرياد مخالفان را در گلو خفه کند . در يکی از کلاسهای درس دانشکده فنی، چند تن از دانشجويان در اعتراض به حضور ماموران گارد رژيم شاه در صحن دانشگاه، آنها را به مسخره می گيرند و همين بهانه کافی بود تا وارد کلاس درس شوند و با ايجاد جو رعب و وحشت، محيط را برای بهره برداری و گرفتن زهر چشم دانشجويان آماده سازند. مأموران گارد با حمله به دانشجويان بی پناه سه تن از آنان را به شهادت می رسانند .
حادثه 16 آذر 1332، بعنوان يک روز (مقاومت تاريخی) در تاريخ دانشگاه تهران ثبت شد. از آن پس، همه ساله به رغم کوشش رژيم و ساواک، دانشجويان دانشگاه تهران و ديگر دانشگاههای سراسر ايران مراسم و تظاهراتی به ياد شهيدان آن روز برپا می کردند .
شهيد چمران در ر ابطه با حادثه 16 آذر می گويد :
وقايع آن روز چنان در نظرم مجسم است که گويی همه را به چشم می بينم، صدای رگبار مسلسل در گوشم طنين می اندازد، سکوت موحش بعد از رگبار، بدنم را می لرزاند، آه بلند و ناله جانگداز مجروحين را در ميان اين سکوت دردناک می شنوم. دانشکده فنی خون آلود را در آن روز و روزهای بعد به رای العين می بينم ........
نيکسون معاون رئيس جمهور آمريکا به ايران می آيد تا نتيجه بيست و يک ميليون دلار خرج کودتا را ببيند .
« خصوصيت بالقوه دانشجويان در اين است که با تحرک گرايش، استنباط و فهم خود فضا را تغيير می دهند .»
شرط اصلی در تضمين امروز و فردای دانشجو ميزان برخورداری او از معنويات است. فارغ التحصيل دانشگاه ما بايد نسبت به کشور و ميهن خود وفادار و متعهد باشد. با رافت و عطوفت با انسان ها برخورد کند و تنها در انديشه پر کردن جيب خود نباشد و برای رسيدن به اين هدف، انس با خدا و چشيدن لذات ذکر و دعا و تضرع اجتناب ناپذير است و اين هديه بزرگ را تشکل ها و انجمن های اسلامی بايد به دانشجويان تقديم کنند