اقتصاد هر کشور، بازتابی از تصمیمها و نگرشهای مدیریتی آن است؛ وقتی ساختارها نتوانند ظرفیتهای بالقوه را فعال کنند، تولید به حاشیه رانده میشود و منابع موجود به فعالیتهای کمریسک و سودای سریع سوق پیدا میکند، در نتیجه رشد پایدار به تأخیر میافتد.
تکیه صرف بر راهحلهای کوتاهمدت یا نسخههای خارجی، فرصت بهرهگیری از توان داخلی را محدود میکند؛ بدون استراتژی مشخص و هماهنگ، کشور در چرخهای از آزمون و خطا گرفتار میشود و سرمایهگذاری مولد، همواره پرریسک و کمجذاب باقی میماند.
قدرت اقتصادی واقعی از درون شکل میگیرد؛ توسعه دانشبنیان و استفاده از ظرفیتهای بومی، مسیر مستقلی برای رشد ایجاد میکند؛ اتکا به خودباوری، برنامهریزی دقیق و نهادسازی هوشمند، امکان عبور از محدودیتها و کاهش وابستگی به تصمیمات خارجی را فراهم میکند.
چالشهای اقتصادی تنها مسئله منابع نیست، بلکه نحوه مدیریت و شجاعت تصمیمگیری است که مسیر پیشرفت را مشخص میکند؛ اصلاحات ساختاری و پایبندی به منطق اقتصادی، کلید دستیابی به توسعه پایدار و جلوگیری از هدررفت ظرفیتهای بالقوه کشور محسوب میشود.
تجربه کشورهای موفق نشان میدهد رشد اقتصادی پایدار نیازمند اولویتدهی به تولید واقعی و نهادهای کارآمد است؛ ایران نیز برای عبور از بحرانهای اقتصادی، باید راهبردی مبتنی بر عقلانیت، مدیریت شجاعانه و اعتماد به ظرفیتهای داخلی اتخاذ کند.
اقتصاد رانتمحور و داراییمحور باقی مانده
کامران نظری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به ظرفیتهای داخلی کشور؛ اظهار داشت: مشکل اصلی کمبود ظرفیت نیست، بلکه ناتوانی نظام حکمرانی اقتصادی در فعالسازی این ظرفیتهاست؛ سیاستهای اقتصادی ناهماهنگ و محیط پرریسک، تولید را به گزینهای پرهزینه و غیراقتصادی تبدیل کرده است.
وی افزود: در اقتصاد ایران، سیاستهای پولی، ارزی، تجاری و مالی همراستا نیستند؛ نرخ بهره بالا تولید را تنبیه میکند، بیثباتی ارزی ریسک سرمایهگذاری را افزایش میدهد و سیاستهای وارداتی مقطعی ضربه به تولید داخلی وارد میکند؛ پیشبینیپذیری لازمه رونق تولید است که در اقتصاد ایران کمرنگ است.
رئیس دانشگاه پیام نور شهرستان قصرشیرین خاطرنشان کرد: اقتصاد کشور عملاً رانتمحور و داراییمحور است؛ سوداگری در ارز، مسکن و زمین سودآورتر از تولید است و نظام مالی به جای هدایت منابع به تولید، به سمت فعالیتهای کمریسک و غیرمولد متمایل است؛ بنابراین تولید داخلی غالباً انتخاب عقلانی نیست.
نظری ادامه داد: کارخانهها تنها بخشی از زنجیره تولید هستند؛ نهادهای پشتیبان مانند نظام مالیاتی ضد تولید، تأمین مالی ناکارآمد، بروکراسی فرساینده و حقوق مالکیت ناپایدار، هزینههای تولید را بالا برده و فعالیت تولیدی را با موانع جدی مواجه کرده است.
گسست سیاست صنعتی با واقعیت بازار
وی تأکید کرد: ایران استراتژی صنعتی منسجم و بلندمدت ندارد؛ سیاستها غالباً شعاری، بخشی و ناپایدار یا بدون پیوند با زنجیره ارزش جهانی هستند؛ نتیجه آن، تولید داخلی ناکافی، غیررقابتی و غیرقابل مقیاس است و ظرفیتهای موجود کشور بهطور کامل فعال نمیشوند.
رئیس دانشگاه پیام نور قصرشیرین با اشاره به چالشهای اقتصاد ایران، عنوان کرد: مشکل اصلی کشور نه کمبود منابع و نه فقدان شعار انقلابی است؛ ایران دارای منابع طبیعی فراوان، نیروی انسانی تحصیلکرده و موقعیت ژئواقتصادی ممتاز است، اما حکمرانی اقتصادی ناکارآمد مانع استفاده بهینه از این ظرفیتها شده است.
نظری افزود: تصمیمگیری کوتاهمدت و سیاسی، فقدان ارزیابی پیامد سیاستها، بیثباتی قوانین و ضعف پاسخگویی مدیران اقتصادی، موجب ناکارآمدی نظام مدیریتی شده است؛ اصلاحات ساختاری و عقلانیت نهادی، کلید حل مشکلات اقتصادی است، نه صرفاً شعار و هیجان.
وی در پایان گفت: کشورهای موفق مانند کره جنوبی، ویتنام و چین، با منابع کمتر توانستند با نهادسازی، سیاست صنعتی هدفمند و اولویت دادن منافع تولید بر رانت، اقتصاد خود را توسعه دهند؛ اقتصاد ایران نیز نیازمند عقلانیت نهادی و تصمیمگیری شجاعانه است.
خودباوری، کلید حل مشکلات اقتصادی کشور
جعفر قادری در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»،؛ با اشاره به الزامات تحقق اهداف اقتصادی کشور، اظهار داشت: تجربههای گذشته نشان میدهد آمریکا و کشورهای اروپایی هیچگاه بهدنبال همکاری واقعی و کمک به رشد ایران نبودهاند و رژیم صهیونیستی نیز مجری سیاستهای آمریکا در منطقه است.
وی با اشاره به تهدیدات اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا علیه کشورمان، افزود:چنینرفتارهایی ماهیت واقعی آمریکا و همپیمانانش را آشکار میکند؛ اقتصاد کشور نباید به غرب گره بخورد و باید بر پایه اقتصاد مقاومتی و درونزا شکل بگیرد، زیرا تکیه اقتصادی بر غرب همواره با بدعهدی و فشار همراه بوده است.
نایبرئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با اشاره به راهکارهای تقویت اقتصاد ملی، بیان کرد: نگاه به درون و استفاده از ظرفیتهای داخلی اهمیت ویژهای دارد و تمرکز بر توسعه تولید دانشبنیان، افزایش صادرات غیرنفتی و گسترش تعاملات اقتصادی با کشورهای همسایه میتواند زمینهساز پایداری اقتصادی کشور شود.
قادری در پایان خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند خودباوری و اتکا به توان داخلی هستیم و مسیر نجات اقتصاد کشور نه در سازش با غرب، بلکه در تقویت اقتصاد درونزا و تعامل سازنده با کشورهای مستقل و همسایه تعریف میشود.
ضرورت اجرای واقعی اقتصاد مقاومتی
آیتالله امانالله نریمانی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به تأکیدات مکرر رهبر معظم انقلاب بر مسائل اقتصادی و معیشتی مردم، اظهار داشت: این هشدارها ناظر بر ضعفهای جدی در مدیریت اجرایی است و متأسفانه در بسیاری از موارد آنگونه که باید، بهصورت عملی مورد توجه قرار نگرفته است.
وی افزود: حل مشکلات اقتصادی نیازمند توازن میان درآمدها و هزینههای کشور است و اگر برنامهریزی صحیح وجود نداشته باشد، مردم در تأمین نیازهای روزمره دچار فشار میشوند؛ شرایطی که باید با تدبیر، شجاعت و پایبندی به رهنمودهای رهبری اصلاح شود.
تعارض نسخههای غربی با اقتصاد اسلامی
نماینده مردم استان کرمانشاه در مجلس خبرگان رهبری با اشاره به نسخههای اقتصادی غربی اجراشده در دولتهای مختلف، تصریح کرد: اقتصاد اسلامی بهعنوان یک مکتب مستقل، کمتر بهصورت علمی و عملی مورد توجه قرار گرفته و در مقابل، بسیاری از کشورها از الگوهای اقتصادی جهانی استفاده میکنند که با مبانی اسلامی و انقلابی ما تعارضهای جدی دارد.
نریمانی با تأکید بر لزوم اجرای واقعی اقتصاد مقاومتی بیان کرد: اقتصاد مقاومتی صرفاً یک شعار نیست، بلکه نیازمند برنامهریزی دقیق، اراده اجرایی و التزام عملی در سطوح مختلف مدیریتی است و بدون باور قلبی مدیران، به یک الگوی الزامآور و مؤثر تبدیل نخواهد شد.
وی در تشریح تفاوت مدیریت انقلابی با مدیریت محافظهکارانه در حوزه اقتصاد، گفت: مدیریت انقلابی مبتنی بر شجاعت، تصمیمگیری بهموقع و پایبندی به ارزشهاست، در حالی که مدیریت محافظهکارانه یا لیبرالی، غالباً دچار تردید، مصلحتسنجیهای افراطی و فاصله گرفتن از اهداف انقلاب میشود.
نماینده مردم استان کرمانشاه در مجلس خبرگان رهبری خاطرنشان کرد: بخشی از مشکلات معیشتی امروز جامعه نتیجه فاصله گرفتن از گفتمان انقلاب در اقتصاد است، هرچند عوامل متعددی در این حوزه نقش دارند، اما بیتوجهی به اصول انقلابی و ظرفیتهای داخلی، اثرگذاری بالایی در تشدید این مشکلات داشته است.
نریمانی با اشاره به مواضع خصمانه آمریکا و برخی کشورهای غربی، اذعان کرد: ملت ایران به خوبی آگاه است که این تهدیدها و برچسبزنیها، از جمله اعلام تروریستی بودن نهادهای انقلابی، نشاندهنده ناتوانی دشمن در درک واقعیتهای جمهوری اسلامی و جایگاه مردمی نیروهای مدافع کشور است.
وی در پایان با تأکید بر شجاعت و درایت رهبر معظم انقلاب، گفت: امروز کشور از رهبری برخوردار است که در سختترین شرایط، با اقتدار تصمیم میگیرد و دشمنان باید بدانند هرگونه تهدید یا اقدام خصمانه، با پاسخ قاطع ملت ایران مواجه خواهد شد و هزینههای سنگینی برای آنها در پی دارد.
به گزارش شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ اقتصاد ایران ظرفیتهای فراوانی دارد، اما فقدان ساختارهای هماهنگ و تصمیمگیری شجاعانه، مانع بهرهگیری کامل از این توانمندیها شده است. تا زمانی که تمرکز بر تولید واقعی و اصلاح حکمرانی اقتصادی وجود نداشته باشد، رشد پایدار به تأخیر خواهد افتاد.
تکیه بر منابع داخلی و خودباوری، کلید عبور از بحرانهاست. توسعه دانشبنیان، ارتقای صادرات غیرنفتی و تعامل سازنده با کشورهای مستقل، مسیر اقتصادی کشور را مقاوم کرده و وابستگی به نسخهها و فشارهای خارجی را کاهش میدهد.
برای دستیابی به توسعه پایدار، ایران نیازمند ترکیبی از عقلانیت نهادی، مدیریت شجاعانه و برنامهریزی بلندمدت است. تنها با اقدام عملی و اصلاحات ساختاری میتوان ظرفیتهای بالقوه کشور را فعال و اقتصاد را از چرخه رانت و سوداگری خارج کرد.