حجتالاسلام والمسلمین حسن بوسلیکی در گفتگویی اظهار داشت: از حضرت رسول (ص) نقل شده است: «إنی بُعِثتُ لِأُتَمِّمَ مَکارِمَ الأخلاقِ». بخش مهمی از این تکمیل مکارم اخلاق به جایی بازمیگردد که انسانها بسیاری از ارزشها را تقریباً با عقل خود و با اخلاق فطری خویش درک میکنند، اما دین میآید تا آنها را به حد نهایی کمال برساند.
وی، حقوق والدین را از جمله این موارد برشمرد و افزود: همه افراد متوجه اهمیت احترام به پدر و مادر هستند، اما هنگامی که به دین مراجعه میکنیم، این مسئله ابعادی بسیار گسترده و عمیق پیدا میکند و به شدت مورد تأکید قرار میگیرد.
رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت گفت: خداوند متعال در سوره نساء آیه ۴۸ و همچنین آیه ۱۱۶ میفرماید که خداوند شرک به خود را نمیبخشد، اما گناهان پایینتر از آن را برای هر کس که بخواهد میآمرزد. در این دو آیه، شرک به خدا چنان گناه بزرگی معرفی شده که گویا از دایره وسیع رحمت الهی خارج میشود و خداوند تأکید میکند که هر گناهی را ممکن است ببخشد، اما شرک را هرگز نمیبخشد. این نشاندهنده جایگاه شرک به عنوان بزرگترین گناه در نظام ارزشی اسلام است.
بوسلیکی با بیان اینکه قرآن کریم در سوره لقمان به پیچیدگی حقوق والدین اشاره کرده است، گفت: کسانی که میخواهند ما را به مهلکترین رذائل و بدترین عواقب دنیا و آخرت بکشانند، معمولاً باید از آنها دوری جست و نسبت به آنها ابراز نفرت کرد. اما خدای متعال دستور میدهد که در این شرایط از والدین اطاعت نکنیم، ولی همچنان با آنها درست رفتار کنیم. این نشان میدهد که حقوق پدر و مادر تا چه اندازه والا و بلندمرتبه است. حتی اگر ما را به شرک دعوت کنند که بزرگترین گناه است، باز هم باید با آنها به نیکی رفتار کنیم و این بالاترین مرتبه تکریم والدین محسوب میشود.
رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت با اشاره به مفهوم «عاق والدین» یادآور شد: یکی از مفاهیم بسیار عمیق و تکاندهنده در این زمینه، مسئله «عاق والدین» است. عاق والدین به معنای نافرمانی و خارج شدن از دایره اطاعت پدر و مادر است و این طور نیست که حتماً پدر و مادر ما را نفرین کنند تا گرفتار این گناه شویم.
وی ادامه داد: این خود ما هستیم که با رفتار خود چنین وضعیت را رقم میزنیم. صرف اینکه از اطاعت والدین خارج شویم، عاق والدین محقق میشود و نیازی به نفرین آنها نیست. از حضرت رسول (ص) نقل شده که به فرد عاق والدین گفتند: هر کاری میخواهی بکن، اما تو بخشیده نخواهی شد تا زمانی که حق والدین را ادا کنی و از این گناه خارج شوی.
رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت با بیان اینکه عاق والدین حتی با کوچکترین چیزها محقق میشود، عنوان کرد: چنانکه از امام صادق (ع) نقل است که از مصادیق عاق والدین این است که انسان نگاه تند و خشمآلودی به پدر و مادرش بیندازد. همین نگاه تند کافی است تا انسان در زمره عاق والدین قرار گیرد. این شخص بوی بهشت را استشمام نمیکند و مشمول بخشش الهی نمیشود مگر اینکه حق آنها را جبران کند. این نشان از حساسیت فوقالعاده موضوع مذکور در معارف اسلامی دارد.
وی با بیان اینکه دعای ۲۴ صحیفه سجادیه، یک دوره کامل از معارف اسلامی درباره حقوق فرزندان در قبال پدر و مادر است، گفت: امام سجاد (ع) در پایان نیز میفرماید: «خدایا مرا به واسطه همین دعایی که در حق پدر و مادرم کردم، ببخش و این دعا را وسیله مغفرت من قرار بده. آنها را نیز به خاطر محبت و مهربانی که به من داشتند، مشمول مغفرت قطعی خود قرار بده. اگر اول آنها را بخشیدی، آنها را شفیع من گردان و اگر اول مرا بخشیدی، مرا شفیع آنها قرار بده و همه ما را در دار کرامت خودت ساکن کن». این فراز نشاندهنده پیوند عمیق و ناگسستنی والدین و فرزندان در عالم آخرت است.
منبع: ایسنا