دیپلمات های غربی پس از نشستی به منظور بررسی اجرای توافق هسته ای مقدماتی با ایران و روند پیش رو به سوی توافق نهایی، اطمینان خود را در این مورد اعلام کردند. این نشست مشورتی دیپلماتیک در آستانه مذاکرات فنی کارشناسان ایرانی و گروه 1+5 در هفته آینده برگزار شد.
وندی شرمن مذاکره کننده ارشد آمریکایی در این زمینه به پی بی اس گفت: به گمان من این توافقنامه اجرایی می شود، زیرا به نفع ایران است که به این تعهدات پابیند بماند. وی افزود:ایران به دنبال تعدیل تحریم هاست. ما اکنون در گام نخست هستیم که تحریم ها به صورت محدودی لغو می شوند. اما در توافق نهایی آن لغو تحریم هایی که مورد نظر ایران است، اجرایی می شود.
یک دیپلمات عالی رتبه غربی در این زمینه به المانیتور گفت: ما 6 یا 7 پارامتر را بررسی کردیم که باید در موضع مشترک گروه 1+5(آمریکا، انگلیس، فرانسه، چین، روسیه و آلمان)، روشن شود. وی ادامه داد: اولویت کنونی ما اجرای توافقنامه 24 نوامبر و تصمیم گیری در مورد یک روند است.
این مقام آگاه افزود: به موجب مرحله نخست توافق ژنو،مواردی باید به تایید آژانس بنی المللی انرژی اتمی برسد که از جمله آنها توقف غنی سازی 20 درصدی و به نصف رساندن ذخایر اورانیوم غنی شده 20 درصدی ایران و همچنین افزایش بازرسی هاست.
این در حالی است که جان کری، وزیر خارجه آمریکا و کاترین اشتون، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در نشست هفته گذشته خود در بروکسل روند اجرای توافقنامه ژنو را بررسی کردند. از سوی دیگر ویلیام برنز، معاون وزیر خارجه و شرمن، دستیار وی نیز با مدیر سیاسی وزارت خارجه فرانسه ملاقات کردند. از سوی دیگر آجای شارما، کاردار غیر مقیم انگلیس در ایران که به تازگی سفر کرده بود نیز روز پنچشنبه به واشینگتن رفت و به گفته برخی منابع دیپلماتیک دستور کار وی موضوع ایران بوده است.
این در حالی است که المانتیور همزمان با توافق ژنو گزارش داد، برنز به ایجاد کانالی دوجانبه بین تهران و واشینگتن کمک کرده که در نهایت به توافق ژنو منجر شد. شرمن نیز در جبه دیگری ریاست مذاکرات هسته ای با ایران را بر عهده داشت. مقامات آمریکایی می گویند مذاکرات دوجانبه محرمانه نیز با دستور کار مساله هسته ای ایران انجام شده است.
شرمن به پی بی اس گفت: تمامی مسائلی که در مذاکرات دوجانبه محرمانه مطرح شد، در گروه 1+5 نیز مطرح بود. وی افزود: گروه 1+5 به طور موثری از کانال دوجانبه ما و دیگر مذاکرات دوجانبه استفاده کرد که در نهایت توافق ژنو را رقم زد.
وزیران خارجه اتحادیه اروپا قرار است 10 روز دیگر ( 16 دسامبر) ، به منظور بررسی تعلیق برخی تحریم های این اتحادیه علیه ایران – در شش ماه پیش رو – تشکیل جلسه دهند. این در حالی است که کاخ سفید نیز کنگره را برای خوددداری از تصویب تحریم های بیشتر علیه ایران تحت فشار قرار داده است. کاخ سفید می گوید حتی اگر تحریم های مصوب تا چند ماه نیز اجرایی نشوند، باز هم تصویب این تحریم ها می تواند فضای مذاکرات با ایران را مسوم و احتمال دستیابی به توافق نهایی را کاهش دهد.
ایران و گروه 1+5 در ژنو به توافقی شش ماهه دست یافته اند که احتمال تجدید آن برای شش ماه دیگر در صورت توافق دو طرف وجود دارد. یک مقام غربی گفت:ما به دنبال ابزارهایی هستیم که برای حل بحران کارایی دارد. درست است که فشار تحریم ها در بازگرداندن ایران به میز مذاکره موثر بود اما زمان نیز اهمیت دارد. ما نباید اقدامی انجام دهیم که فرصت تعامل را از بین ببرد.