مقاومت خودروسازان در مقابل کاهش قیمت های تجاری‌ و ماهیگیری چینی‌ها از آب گل آلود

فرآیند کاهش قیمت کارخانه‌ای خودروها و تصویب نرخ‌های جدید در حالی طولانی شده که خودروسازان همچنان در مقابل این مسئله مقاومت می‌کنند و ممکن است اعلام قیمت‌های جدید به بعد از تعطیلات عید موکول شود که با اعتراض مردم مواجه می شود. طبق دستور رئیس جمهور، کار قیمت‌گذاری جدید خودروها باید در چارچوب دستورالعمل شورای رقابت و با تعیین قیمت‌ها توسط سازمان حمایت اجرایی شود و این در حالی است که با گذشت 13 روز از دستور رئیس جمهور برای کاهش قیمت خودرو، هنوز تصمیم مشخصی در این خصوص اتخاذ نشده و در این شرایط، خودروسازانی که تنها 5 روز پس از مصوبه دولت نسبت به افزایش قیمت‌ها اقدام کردند، تاکنون قیمت تولیداتشان را اصلاح نکرده و با ماهیگیری از آب گل‌آلود، همچنان محصولات خود را با قیمت‌های افزایش یافته و اغلب نرخ تجاری به مردم عرضه می‌کنند. به این ترتیب خودروسازانی که تا پیش از افزایش قیمت خودرو، از نبود نقدینگی و عدم توان مالی برای خرید قطعه گلایه می‌کردند، حال با افزایش تیراژ تولید خود و فعال کردن شیفت شب تولید، در فروش نقدی خودرو با تحویل‌های 45 و 15 روزه از یکدیگر سبقت می‌گیرند. اما در این میان، سازمان حمایت همان سیاست چند ماه پیش خود را ادامه داده و نه تنها هیچ پاسخ روشنی در مورد عرضه خودرو با قیمت‌های افزایش یافته و نرخهای تجاری به متقاضیان خرید خودرو نمی‌دهد، بلکه به رغم اصلاحیه بخشنامه دولت(الزام واریز آنلاین مبلغ فراتر از نرخ محاسباتی در فروش خودرو به حساب خزانه) از فروش خودرو با قیمت تجاری توسط خودروسازان نیز جلوگیری نمی‌کند. این در حالی است که مردم سئوالات بسیاری را در مورد قیمت‌گذاری جدید خودروها دارند و در خرید خودروی موردنظر خود با بلاتکلیفی روبرو هستند.   از سوی دیگر شورای رقابت یکشنبه نشست مهم خود را برگزار می کند تا الگوی قیمت گذاری خودرو را تعیین کند و پس از آن سازمان حمایت باید بر اساس آن قیمت های جدید را در اسرع وقت اعلام کند که ویژگی های آن عبارتند از: خداحافظی با فروش خودرو با قیمت تجاری، محاسبه قیمت ارز برای خودروسازان بر مبنای ارز مبادلاتی و تعدیل و کاهش قیمت محاسباتی خودرو به خاطر تجدید نظر در جدول آنالیز خودرو و ارایه تسهیلات بانکی و ارز مبادلاتی.   * تحویل‌های 15 روزه برای خودروهایی که تا به حال مشکل تولید داشتند خودروسازان این روزها در حالی عرضه تولیداتشان را افزایش داده‌اند که هر چند این اقدام جزء وظیفه اصلی آنها در تمام روزهای سال محسوب می‌شود، در این بین مشخص نیست نقدینگی لازم برای تأمین قطعه چطور در عرض چند روز فراهم شده و چطور در این مدت کوتاه، خرید قطعه با سرعتی بالا صورت گرفته و حال با جذب نیروی کار جدید، تیراژ تولید آنها افزایش یافته است. برخی کارشناسان معتقدند وضعیت فعلی بازار خودرو نتیجه برنامه‌ریزی از پیش تعیین شده شرکت‌های خودروساز است تا نحوه تولید و عرضه خودرو را طوری جلو ببرند که عطش بازار هر روز بیشتر از روز قبل باشد و به این ترتیب، قیمت‌های دلالی و بازار مبنای قیمت‌گذاری جدید خودروها شود. روند افزایش قیمت خودرو در بازار نیز مؤید این مسئله است، به طوری که رشد قیمت‌ها در بازار خودرو از حدود دو ماه پیش از تعیین نرخ‌های جدید کارخانه‌ای، روندی شتابان به خود گرفت تا نرخ‌های دلالی در بازار و قیمت‌های 100 درصد افزایش یافته، پایه تعیین قیمت کارخانه‌ای خودروها باشد. * ضعف‌ خودروسازان در مدیریت بازار به این ترتیب از ماهها پیش خودروسازان بدون اینکه مصوبه‌ای برای مدیریت بازار داشته باشند، هدایت آن را در دست گرفته و از طریق کاهش عرضه خودرو به مردم، قیمت‌ها را طوری جهت‌دهی کردند که روند افزایشی آن حفظ شود. در این شرایط غضنفری، وزیر صنعت چندین بار نسبت به این اقدام خودروسازان هشدار داد و از آنها خواست بازار را مدیرت کنند تا وزارت صنعت مجبور نباشد مانند سیب و پرتقال، برای ساماندهی بازار خودرو هم نسبت به انبار کردن آن اقدام کند. ضعف خودروسازان در مدیریت بازار، تجربه‌ای برای دولت شد تا در این خصوص به خودروسازان اعتماد نکند و نتیجه این مسئله، دستور رئیس جمهور برای بازنگری در قیمت‌هایی بود که توسط خودروسازان تعیین شده بود. حال با وجود ضربه‌ای که توسط خودروسازان به حقوق مصرف‌کنندگان بازار انحصاری خودروهای داخلی وارد شد، اجحاف حقوق خریداران توسط شرکت‌های خودروساز همچنان ادامه دارد. در حال حاضر شرکت ایران خودرو، پژو پارس ELX را با قیمت افزایش یافته 37 میلیون تومانی و موعد تحویل 15 روزه عرضه می‌کند و علاوه بر این، عرضه پژو 206 تیپ 5 با نرخ 36 میلیون و 600 هزار تومان و موعد تحویل 15 روزه توسط این شرکت در حال انجام است. فروش مدل‌های مختلف سمند نیز با قیمت‌های افزایش یافته و تحویل 15 روزه از سوی ایران خودرو صورت می‌گیرد. شرکت سایپا هم در عرضه سریع محصولات خود با نرخ‌های افزایش یافته، تعلل نداشته و در حال حاضر سایپا 132 مدل SX و مدل SL پایه گازسوز، سایپا 132 مدل SX و 141 مدل SX با قیمت‌های افزایش یافته، 15 روزه به خریداران عرضه می‌شوند. همچنین تیبا با قیمت جدید و تحویل 30 روزه به مشتریان فروخته می‌شود. این تعجیل در فروش تنها محدود به دو شرکت بزرگ خودروساز نبوده و شرکت‌های خصوصی نیز از این روش برای عرضه محصولات خود استفاده می‌کنند. نمونه این مسئله در عرضه ام‌وی‌ام ایکس 33 توسط شرکت مدیران خودرو دیده می‌شود که این شرکت، آن را با قیمت 63 میلیون تومان و تحویل فوری و قسطی به مشتریان عرضه کرده است، هر چند قیمت این خودرو در بازار به حدود 59 میلیون تومان رسیده و همین مسئله انگیزه خریداران را برای خرید آن از شرکت از بین برده است. * ماهی‌گیری چینی‌ها از بازار گل‌آلود خودروی ایران بازار گل‌آلود خودروی ایران در حالی به محلی مناسب برای سودجویی شرکت‌های داخلی خودروساز تبدیل شده که چینی‌ها نیز بیکار ننشسته و سعی دارند با عرضه خودروهای در سطح معمولی خود به این بازار، سود بالایی را کسب کنند. طی روزهای اخیر از یک خودروی چینی با نام «آسا» توسط شرکت بهمن موتور رونمایی و اعلام شد که این خودرو با داخلی‌سازی 40 درصدی در کشور تولید و عرضه خواهد شد. این خودرو دارای موتور 1600 سی‌سی و دنده اتوماتیک است که گفته می‌شود قیمت بالایی بران آن تعیین خواهد شد! این نرخ بالا برای یک خودروی چینی در حالی مطرح است که خودروی «جیلی» که آن هم یک محصول چینی و در رده «آسا» است با قیمت حدود 50 میلیون تومان در کشور عرضه می شود! در این شرایط، برخی کارشناسان بازار خودرو معتقدند با این قیمتهای نجومی، خودروهای چینی انگیزه‌ای را برای خرید توسط مردم ایجاد نخواهد کرد. این مسئله در رونمایی آسا از سوی برخی مدیران صنعت خودروسازی کشور نیز مطرح شد. وقایع بازار خودرو در حالی هر روز بیشتر و متنوع‌تر از روز قبل می‌شود که مدیریت این صنعت نیازمند شکل‌گیری یک نهاد قدرتمند و تأثیرگذار است تا به دور از هر نوع ملاحظه خاص، به بررسی همه‌جانبه مسائل صنعت خودرو، حقوق مصرف‌کنندگان و رسیدگی به اشتباه خاطیان بپردازد.