گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ بازارهای دارایی در بهمنماه تصویر متفاوتی از رفتار سرمایهگذاران ارائه دادند. شاخص بورس تهران که پیشتر تا محدودههای تاریخی پیشروی کرده بود، در این ماه وارد فاز اصلاح شد و بخشی از رشد قبلی خود را از دست داد.در مقابل، بازار ارز و طلا از فضای نااطمینانی سود بردند. افزایش ریسکهای سیاسی و منطقهای باعث شد بخشی از نقدینگی از سهام خارج شده و به سمت داراییهایی حرکت کند که معمولاً در دورههای پرابهام مورد توجه قرار میگیرند.
ریسک سیستماتیک علیه بورس
یکی از مهمترین محرکهای افت بازار سهام، افزایش نااطمینانیهای سیاسی بود. تجربه بازار ایران نشان میدهد بورس نسبت به ریسکهای سیاسی حساسیت بالاتری نسبت به بازارهای موازی دارد.در بهمنماه نیز همین الگو تکرار شد؛ با افزایش تنشها، تمایل سرمایهگذاران به نگهداری داراییهای پرریسک کاهش یافت و شاخص کل از محدوده ۴.۴ میلیون واحد به حوالی ۳.۸ میلیون واحد عقب نشست.
مهاجرت نقدینگی به داراییهای کمریسک
همزمان با افت بورس، بازار طلا و ارز شاهد افزایش تقاضا بود. دلار در بازه ماهانه از حدود ۱۴۳ هزار تومان به ۱۶۱ هزار تومان رسید و طلای ۱۸ عیار نیز رشد قابل توجهی را تجربه کرد.این جابهجایی نقدینگی نشان میدهد در فضای ابهام، رفتار سرمایهگذاران به سمت پوشش ریسک متمایل میشود. طلا و ارز در چنین شرایطی معمولاً نقش پناهگاه سرمایه را ایفا میکنند.
سیگنال مهم از صندوقهای طلا
آمار ورود پول به صندوقهای طلا یکی از مهمترین نشانههای تغییر ترجیحات بازار بود. در روزهای پایانی بهمن، جریان پول ورودی به این صندوقها بهمراتب بالاتر از صندوقهای سهامی ثبت شد.این واگرایی بهخوبی نشان میدهد که بخش مهمی از سرمایهگذاران در مقطع فعلی ترجیح دادهاند ریسک بازار سهام را کاهش دهند و به داراییهای مبتنی بر طلا پناه ببرند.
شرط بازگشت بورس چیست؟
کارشناسان معتقدند بورس برای خروج از وضعیت شکننده فعلی به یک محرک اعتمادساز نیاز دارد. مهمترین متغیر در این میان، شفاف شدن چشمانداز سیاسی و تثبیت بازار ارز است.از منظر تکنیکال نیز بازگشت شاخص کل به بالای محدوده ۴ میلیون واحد میتواند نخستین گام برای ترمیم اعتماد سهامداران باشد. بدون ورود نقدینگی پایدار، عبور از مقاومتهای بالاتر دشوار خواهد بود.
چرا سرمایهها از بورس فاصله گرفتند؟
حمید گنجخانی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس گفت: رفتار اخیر بازار نشان میدهد سرمایهگذاران در حال حاضر بیش از هر چیز متغیرهای سیاسی و ارزی را رصد میکنند. تا زمانی که چشمانداز مذاکرات و مسیر نرخ ارز شفاف نشود، تصمیمهای بزرگ سرمایهگذاری به تعویق خواهد افتاد.این کارشناس اقتصادی ادامه داد: بازار سهام اکنون در محدودههای مقاومتی مهمی قرار دارد و همین موضوع احتیاط معاملهگران را افزایش داده است. به اعتقاد او، برای شکلگیری یک روند صعودی پایدار، بازار به ورود نقدینگی جدید و کاهش سطح نااطمینانی نیاز دارد.وی افزود: اگر روند دیپلماتیک از مرحله سیگنالهای اولیه به سمت توافق ملموس حرکت کند، امکان اصلاح نسبتهای ارزندگی و آغاز یک رالی تدریجی در بورس تهران وجود خواهد داشت.
بازارها در فاز احتیاط
کارنامه بهمن بازارهای مالی نشان داد در دورههای افزایش ریسک، کفه ترازو به نفع داراییهای امن سنگینتر میشود. افت ۱۵ درصدی بورس در کنار رشد دو رقمی دلار و طلا، بیانگر تغییر موقت ترجیحات سرمایهگذاران است.مسیر ماههای آینده به شدت به متغیرهای غیراقتصادی، ثبات ارزی و بازگشت اعتماد بستگی دارد. اگر ابهامها کاهش یابد، بورس میتواند بخشی از عقبماندگی خود را جبران کند؛ در غیر این صورت، برتری داراییهای پوششدهنده ریسک ممکن است ادامهدار باشد.