خبرگزاری فارس-گروه رادیو و تلویزیون: مجموعه تلویزیونی «بیگانگان» به کارگردانی راما قویدل و تهیهکنندگی اکبر تحویلیان مدتی پیش و پس از گذشت ۳۱ قسمت به کار خود پایان داد. این سریال با محوریت داعش، داستانی دراماتیک را دنبال میکرد که تاکنون کمتر به آن پرداخته شده است. در حقیقت نام آشناترین اثر در خصوص داعش، به سینمایی «به وقت شام»، ساخته ابراهیم حاتمیکیا باز میگردد و حال راما قویدل با داستانی مفصل و متمایز آن را روایت کرده است. همچنین این مجموعه تلویزیونی که در دوران جنگ تحمیلی سوم راهی آنتن سیما شد، در پلتفرم تلوبیون حدود ۲۶ میلیون بازدید را به خود اختصاص داد.
راما قویدل، کارگردان این مجموعه در گفتگویی با خبرنگار فارس در خصوص ایده ابتدایی با محوریت داعش گفت: چند سالی مشغولِ ساختِ فیلمهای مستندِ فرهنگی درباره ادبیات و کتاب بودم و کنجِ عزلتی گزیده بودم؛ فکر نمیکردم دوباره به تلویزیون برگردم؛ دلام شکسته بود که واردِ موضوع آن نمیشوم. تا اکبر تحویلیان تهیهّکننده و دوستِ قدیمیام که تجربههای همکاری بسیاری با هم داشتهایم با فیلمنامه بیگانگان آمد. درد و دل کردم و شنید؛ گفت: بخوان و خواندم. متن فوقالعاده جذّاب بود و موضوعاش داعش که از مدّتها پیش ذهنام به این گروهِ تکفیریِ هولناک گیر کرده بود؛ بسم الله گفتیم و شروع کردیم.
وی در پاسخ به این پرسش که در سریال چه امضای کارگردانی وجود دارد که آن را متمایز از آثار قبلی یا مشابه میکند افزود: من امسال پنجاه ساله شدم؛ حدودا سی و هشت سال است که در سینما و تلویزیون مشغول به کار هستم؛ قاعدتا با وجودِ هر آنچه در طولِ این سالها در سینما یاد گرفتهام و نیم قرن زندگی، به قولِ سهراب سپهری زخمهایی که به پا داشتهام زیر و بمهای زمین را به من آموخته باشد و «بیگانگان» شاید مجالی مناسب بود برای آزمودنِ خویش؛ نتیجهی نهایی سریال بعد از پخش و تعدادِ بسیار بالای بینندگان و درصدِ بالای رضایتِشان از کار نشان داد که زحماتِ نویسنده و گروهِ درجهیکام را هدر ندادهام و از نظرِ خودم «بیگانگان» بهترین سریالی است که تا کنون کارگردانی کردهام و بیشتر از همه کارهایم دوستاش دارم. با وجودِ سنگینیِ کار و شرایطِ پیچیدهای که برای تولید سریال در فاصلهی جنگِ دوازده روزه و جنگِ رمضان - که من به آن بینالحربین میگویم - پیش آمد، با وجودِ گروهِ بینظیری که داشتم و زحماتی که تکتکِ اعضای گروه کشیدند، همگی از جان مایه گذاشتیم تا بر دل نشیند. بقیّهاش را مخاطبین عزیز باید بگویند.
قویدل در خصوص چالشهای «بیگانگان» گفت: چالشها، مسائل و پیچیدگیها در حرفه ما در شرایطِ عادی هم بسیار زیادند؛ چه رسد به شرایطِ جنگی و امنیتیِ خاصی که در بینالحربین وجود داشت؛ سریالِ جنگیای در حالِ ساخت بود که در بسیاری از مواقع حتی اجازه شلیکِ یک تیرِ مشقی هم نداشتیم؛ چه رسد به انفجار و صحنههای جنگ و هلیکوپتر! ولیکن همیشه عرض کردهام که چالشها و مسائلِ منِ کارگردان ربطی به تماشاگر ندارد؛ دلیلی ندارد دیگران را در مسائلِ خودم وارد و شریک کنم؛ همانطور که لذّت فیلمسازی قابلِ انتقال به غیر نیست، همان به که دردش هم بر دلِ خودم باشد و تماشاگر بتواند با نتیجه نهایی اثر مواجه شود و مبنای نظرش آن چیزی باشد که در مستطیلِ قابِ تصویر میبیند، نه آنچه بیرون از قاب برای کارگردان و گروه رُخ داده است.
این کارگردان در ارتباط با پخش «بیگانگان» که همزمانی قابل توجهی با حمله تجاوزکارانه دشمن به خاک ایران داشت ادامه داد: امیدوارم هموطنانام با دیدنِ «بیگانگان» به این موضوع خوب و دقیق بیندیشند که نتیجه دو یا چند دستگی آن چیزی است که برای کشور عراق پیش آمد. من رنجِ هموطنانام را درک میکنم؛ من هم یکی از همین مردم هستم؛ من هم دردِ دلهای بسیار دارم؛ همانطور که گفتم من هم دلشکستهام؛ من هم از خیلی چیزهایی که میبینم دلام به درد میآید. همهمان روزهای سختی را در زندگیمان تجربه کردهایم که لایقاش نبودیم؛ ولی نباید با کوتهبینی و تکبُعدی به مسائل بنگریم؛ نباید انگشتِ اتّهام را فقط به سوی مقابل بگیریم و حقایقِ جهان را نبینیم؛ باید یاد بگیریم که ماهیتِ زندگی رنج است؛ هیچ فرقی نمیکند که در کجای جهان زندگی میکنیم؛ ماهیتِ زندگی رنج است و لزوما مسئولِ رنجِ انسان و ما آن کسانی نیستند که ما فکر میکنیم؛ باید جهانبینیمان را درست شکل بدهیم و جهان را همانطور که واقعا هست ببینیم؛ جهان جای خوبی نیست و این ربطی به این ندارد که در اروپا زندگی کنیم یا در آفریقا!
وی افزود: گاهی اوقات با برخی افراد واردِ مباحثه میشوم و قبل از اینکه متهم به نیهیلیسم و پوچگرایی بشوم، برچسبِ جانبداری میخورم. چهطور میتوانیم بگوییم جهان جای خوبی است وقتی یکصد و شصت فرشته کوچک بی هیچ دلیل و گناهی پَرپَر میشوند؟! چهطور جهان میتواند جای خوبی باشد وقتی هیولاهایی که بویی از شفقت نبردهاند، از آن سرِ دنیا بلند میشوند و میآیند و باعث میشوند یک میله فلزی سنگین بر سرِ پسرِ نوجوانِ مدرسه شهرِ آبیک فرود بیاید و او را از بین ببرد؟! چهطور میتواند جهان جای خوبی باشد وقتی که کشور و کشورهایی با حاکمانی بیرحم و کاملا دیوانه که زرّادخانههایشان پُر از بمبِ اتمی است، برای ما که بارها و بارها و بارها گفتهایم و اثبات کردهایم هدفِمان انرژی هستهای صلحآمیز است، تعیینِ تکلیف کنند و بگویند حق ندارید چنین کنید؛ همانهایی که حتی به یک معاهده، یک قطعنامه و یک توافقشان هم پایبند نبوده و نیستند؛ چهطور جهان جای خوبی میتواند باشد که سازمانهای عظیم مثل سازمانِ ملل و سازمان صلحِ جهانی در سکوت نظاره میکنند که این دو دیوانه زنجیری جهان را به کثافت کشیدهاند و هیچ چیز جلودارشان نیست، ولی دم بر نمیآورند؛ اگر در گوشهای کسی هم کمی خم شود تا چیزی بگوید، جوری سر جایش مینشانند که حتی از همان خم شدناش هم پشیمان شود!
قویدل ادامه داد: چهطور بگوییم دنیا جای خوبی است وقتی همسایهمان ویران شدنِ بخشی از کشورمان را با صدای بلند از پنجره تبریک میگوید؟! وقتی هموطنانمان از این دیوانههای زنجیری و آنکه دستاش تا مرفق به خونِ جوانانِمان آلوده است و مملکت را ارث پدرش میداند و جوانانِ بیشتری را به مقتل میفرستد، بیآنکه خوابِ شباش حتی آشفته شود، میخواهند ایران را نجات دهند؟! این چگونه جهانی است؟ یعنی نمیبینید حقایقِ جهان را؟! سادهگی تا چه حد؟ آنوریها دلِشان برای ما و زندگی ما میسوزد؟! کِی سوخته و برای چه کسانی؟ لبیک میگویید به کسانی که علنا و صراحتا میگویند ما نفتِ ایران را میخواهیم؟! منتظرید بیایند و نجاتتان بدهند؟! کاش از دستِ خودتان نجات پیدا کنید تا چشمهاتان باز شود و حقیقتِ جهان را ببینید؛ الان وقتِ سهمخواهی و گروکشی نیست!
کارگردان «بیگانگان» با اشاره به کسانی که دست به سوی دشمن دراز میکنند افزود: من به عنوانِ کسی که کارِ هنر میکنم، وظیفهام انتقاد است؛ هر کجای دنیا هم که باشم باز وظیفهام همین است. من هم انتقاد دارم؛ من هم گلههای بسیار دارم؛ من هم بیمهری بسیار دیدهام؛ باشد به وقتاش. چه میشود شما را که پشتِ میهنِتان را خالی میکنید و دست سوی دشمنِ حقیقیتان دراز میکنید؛ البته مدتهاست دیگر با کسی بحث نمیکنم؛ چون به این نتیجه رسیدم که ما ایرانیان منطقی بحث نمیکنیم و نوعِ مباحثه اساسا شهودی است. طرفِ مقابلِمان نتیجه مباحثه را پیش از آغازِ بحث در مشت میفشرد و گوشی نیست که استدلال را بشنود؛ فقط منتظر است جملهتان تمام شود تا با قدرتِ هرچه تمامتر ضربه را فرود آورد و در این میان جایی برای گوش دادن، اندیشیدن، مفاهمه، استنتاج و استقراء نیست؛ پس چه کاری است؟! قلبام به درد میآید که دوپارگی هموطنانام را میبینم. به یادِ خودم میآورم که« لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ فِي كَبَدٍ» ؛ به راستى انسان را در رنج و محنت كشيدن آفريدهايم.
در پایان راما قویدل در پاسخ به این پرسش که آیا ایدههای نمایشی دیگری برای ساخت سریال در نظر دارد یا خیر گفت: من همیشه سرشار از ایده و انگیزه و انرژی بودهام و هستم و قاعدتا در باقیمانده کوتاه عمرم هم خواهم بود. آرزو میکنم که پروردگار یاریام کند و موانعِ بسیارِ پیشِ رو و مانعگذارانِ محترمی که از هیچ کوششی در کارشان فروگذار نمیکنند را از مقابلام بردارد؛ آمین. در موردِ «بیگانگان» تا کنون صحبتی در موردِ فصول بعدی به میان نیامده است؛ ولی به مدیرانِ فهیم و درجهیکِ سیمافیلم که در ساختِ «بیگانگان» با تمامِ وجود یاریمان دادند و درایتِشان ایمان دارم، اگر صلاح بدانند این سریال ادامه پیدا کند، با کمالِ میل و تمامِ وجود انجامِ وظیفه خواهم کرد. من به سرنوشتام عشق میورزم و خودم را میسپارم به دستانِ آفریدگار؛ خدا کشتی آنجا که خواهد برد/ اگر ناخدا جامه بر تن دَرَد.