بازار خودرو در ماههای اخیر با افزایش قیمت و نوسانات قابلتوجهی روبهرو شده روندی که به گفته کارشناسان ناشی از کاهش تولید، اختلال در عرضه و تقاضا، مشکلات تأمین مواد اولیه و ورود سرمایههای سرگردان به این بازار است؛ این عوامل در کنار یکدیگر زمینه جهش قیمتها را فراهم کردهاند.
از سوی دیگر، ضعف نظارت، اختلاف قیمت کارخانه و بازار و تبدیل خودرو به کالای سرمایهای، موجب افزایش دلالی و تشدید رفتارهای سوداگرانه شده است؛ این وضعیت باعث شده بخش زیادی از معاملات به سمت خریدهای غیرمصرفی و هیجانی سوق پیدا کند.
در کنار عوامل ساختاری، فضای روانی و نگرانی از افزایش بیشتر قیمتها نیز نقش مهمی در تشدید نوسانات داشته است؛ کارشناسان بر این باورند که آینده بازار خودرو به متغیرهای کلان اقتصادی و سیاسی وابسته است و تنها با افزایش تولید و اصلاح سیاستهای عرضه میتوان به ثبات در این بازار امیدوار بود.
جهش قیمت خودرو در سایه کاهش تولید
حجتالاسلام والمسلمین سید جواد حسینیکیا در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: در هفته جاری جلساتی با خودروسازان برگزار شد و یکی از مهمترین مسائلی که موجب برهم خوردن تعادل بازار شده، کاهش تولید بوده که در این زمینه تذکرات لازم به خودروسازان داده شد.
وی افزود: کاهش تولید باعث ایجاد فاصله میان عرضه و تقاضا شده و همین مسئله به افزایش قیمتها دامن زده است، از این رو خودروسازان موظف شدند با تمام ظرفیت به چرخه تولید بازگردند و نسبت به ایفای تعهدات معوق نیز اقدام کنند.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس تصریح کرد: در این جلسات موضوع تأمین نقدینگی و رفع موانع تولید نیز بررسی شد و مقرر شد دستگاههای مرتبط همکاری لازم را برای حل مشکلات خودروسازان داشته باشند تا روند تولید با سرعت بیشتری دنبال شود.
حسینیکیا با اشاره به تأمین مواد اولیه، گفت: بررسیها نشان میدهد در حال حاضر هیچ مشکلی در تأمین ورق فولادی مورد نیاز خودروسازان وجود ندارد و برخی فضاسازیها در این زمینه موجب ایجاد التهاب کاذب در بازار شده است.
وی با تأکید بر نقش واردات در تنظیم بازار، عنوان کرد: تولید داخلی بهتنهایی پاسخگوی نیاز نیست و برای ایجاد تعادل پایدار میان عرضه و تقاضا، ناگزیر از تسهیل واردات خودرو هستیم، هرچند محدودیتهای ارزی از مهمترین موانع در این مسیر به شمار میرود.
این نماینده مجلس در پایان خاطرنشان کرد: بخشی از افزایش قیمتها ناشی از جو روانی و ورود هیجانی مردم به بازار است، اما با افزایش تولید، بهبود اطلاعرسانی و مدیریت بازار، پیشبینی میشود در آینده نزدیک آرامش به بازار خودرو بازگردد.
کمبود مواد اولیه، چالش جدی تولید خودروسازان
امیر ذکائی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به افزایش قابل توجه قیمت خودرو در روزهای اخیر، اظهار داشت: یکی از مهمترین دلایل این وضعیت، عدم دقت کافی در نظارت بر فرآیند قیمتگذاری است که موجب شده که بعضاً برخی از خودروسازان در بعضی مواقع آزادانه اقدام به افزایش قیمتها کنند.
وی افزود: در صورتی که وزارت صنعت، معدن و تجارت نظارت دقیقتری بر بازار داشته باشد و طرحهای فروش بهصورت منظم، مستمر و با قیمت مناسب ادامه پیدا کند، بهطور طبیعی قیمتها در بازار آزاد شکسته خواهد شد و التهاب فعلی کاهش مییابد.
سرگروه انبار ایرانخودرو با اشاره به نقش ناترازی عرضه و تقاضا در افزایش قیمتها، تصریح کرد: اختلاف قابل توجه قیمت کارخانه و بازار، انگیزه سرمایهگذاری و دلالی را افزایش داده و همین موضوع موجب رشد تقاضای کاذب در بازار شده است.
ذکائی ادامه داد: در شرایط فعلی، خودرو از یک کالای مصرفی به کالای سرمایهای تبدیل شده و همین نگاه سرمایهای، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است، بهطوری که در برخی موارد ثبتنامها در مدت زمان بسیار کوتاهی تکمیل میشود.
وی در خصوص سود خودروسازان در شرایط فعلی، بیان کرد: اگرچه ممکن است تصور شود خودروسازان از این وضعیت سود بالایی کسب میکنند، اما باید توجه داشت که با توجه به شرایط کنونی و مشکلاتی نظیر کمبود مواد اولیه، ورق فولادی و محصولات پتروشیمی، فرآیند تولید را با چالشهای جدی مواجه کرده است.
سرگروه انبار ایرانخودرو افزود: تأمین قطعات در شرایط کنونی بهویژه با توجه به وضعیت اقتصادی و محدودیتهای موجود، برای خودروسازان دشوار شده و همین مسئله نیز بر میزان عرضه تأثیرگذار بوده است.
ذکائی درباره واردات خودرو، خاطرنشان کرد: بدون تردید، واردات میتواند به ایجاد فضای رقابتی در بازار کمک کند و در صورت تحقق این موضوع، قیمتها نیز به سمت کاهش حرکت خواهد کرد.
اختلاف قیمت، زمینهساز تقاضای سرمایهای
وی ادامه داد: با این حال، در شرایط فعلی و با توجه به وضعیت منطقه و محدودیتهای موجود، امکان تحقق گسترده واردات خودرو فراهم نیست و همین مسئله باعث شده تا بازار داخلی همچنان ملتهب باقی بماند.
این کارشناس حوزه خودرو با اشاره به چشمانداز بازار خودرو، تصریح کرد: آینده این بازار بهطور مستقیم به وضعیت کلی اقتصاد کشور وابسته است و هرگونه بهبود در شرایط اقتصادی میتواند به ثبات بازار خودرو نیز منجر شود.
حذف قرعهکشی گام مهم در تعادل بازار
ذکائی با ارائه راهکارهایی برای ایجاد تعادل در بازار، گفت: حذف قرعهکشی، عرضه مستقیم خودرو به مصرفکننده و افزایش تولید تا سطح واقعی ظرفیت کشور، از مهمترین اقداماتی است که میتواند در کوتاهمدت به تعادل بازار منجر شود که خوشبختانه شرکت ایرانخودرو با ایجاد طرحهای فروش بدون قرعهکشی و با قیمت قطعی، در راستای تحقق این امر پیش قدم شده است.
وی در پایان تأکید کرد: در صورت عرضه مستمر و بدون واسطه خودرو به بازار، طی چند ماه میتوان شاهد اشباع بازار و حذف نقش دلالان بود؛ موضوعی که در نهایت به نفع مصرفکنندگان واقعی تمام خواهد شد.
هجوم سرمایههای سرگردان به بازار خودرو
بابک صدرایی در گفتگو با خبرنگار گروه اقتصادی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به روند صعودی قیمتها در هفتههای اخیر، اظهار داشت: در شرایط فعلی نمیتوان پیشبینی دقیقی از آینده بازار داشت و متغیرهای سیاسی و ارزی نقش تعیینکنندهای در جهت حرکت قیمتها ایفا میکنند.
وی افزود: در صورت کاهش تنشهای سیاسی و کنترل نرخ ارز، بازار خودرو میتواند وارد فاز رکود شود و حتی زمینه برای اصلاح و ریزش قیمتها نیز فراهم خواهد شد، اما تحقق این وضعیت به ثبات در متغیرهای کلان اقتصادی وابسته است.
این کارشناس مسائل اقتصادی ادامه داد: در حال حاضر بخشی از سرمایههای سرگردان بهجای ورود به بخش تولید و تجارت، به سمت بازارهای سوداگرانه حرکت کرده و خودرو نیز به یکی از مقاصد اصلی این جریان سرمایه تبدیل شده است؛ موضوعی که فشار تقاضای غیرمصرفی را افزایش داده است.
صدرایی، با اشاره به نقش دلالان و وضعیت عرضه و تقاضا، تصریح کرد: سیگنال فعلی بازار صعودی است، زیرا کاهش عرضه نسبت به سال گذشته در کنار رشد تقاضای سرمایهای، زمینه را برای افزایش قیمتها فراهم کرده و احتمال میرود تا پایان سال عرضه کمتر از تقاضا باقی بماند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: بخش عمده افزایش قیمتها ناشی از عوامل روانی و نگرانی از کمیاب شدن خودرو است که هم مصرفکننده واقعی و هم دلالان را به خریدهای هیجانی سوق میدهد؛ هرچند این روند میتواند در کوتاهمدت موجب اوجگیری قیمتها شود، اما پایداری آن به تحولات اقتصادی و مهار نرخ ارز وابسته خواهد بود.
به گزارش شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ در جمعبندی میتوان گفت تداوم افزایش قیمت در بازار خودرو حاصل همزمانی عواملی همچون کاهش تولید، ناترازی عرضه و تقاضا، ورود سرمایههای سرگردان و فضای روانی حاکم بر بازار است؛ شرایطی که زمینهساز نوسانات و بیثباتی شده و از نگاه کارشناسان، تنها با افزایش تولید، اصلاح سازکار عرضه، تقویت نظارت و کاهش جذابیت بازارهای سوداگرانه میتوان به بازگشت آرامش و ثبات در این بازار امیدوار بود.