تپه مرادحاصل، یکی از مهمترین آثار تاریخی کرمانشاه و یکی از تپههای مهم ازلحاظ ارزش باستانی و تاریخی است و در محدوده شکارگاه خسروپرویز واقع در بافت شهری کرمانشاه (حد فاصل بلوار طاقبستان و شهرک تعاون) قرار گرفته است که قدمتی کهن از هزارههای پیشین تا دوران اشکانی دارد.
با وجود اهمیت باستانشناسی و ثبت آن در فهرست آثار ملی، این محوطه ارزشمند در میان بافت شهری گرفتار تعرضات متعدد شده و بخشهایی از آن دچار آسیبهای جدی شده است. واقعیتی که نه تنها ارزش تاریخی تپه را تهدید میکند، بلکه زنگ خطری برای حفاظت از میراث فرهنگی استان کرمانشاه به صدا درآورده است.
ضرورت رسیدگی شهرداری و میراثفرهنگی به تپه مرادحاصل
حسین کاوه، یکی از شهروندان کرمانشاهی، در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: شکارگاه خسروپرویز بخشی از مجموعه تاریخی و فرهنگی ارزشمند طاقبستان است که در اطراف تپه تاریخی مرادحاصل قرار دارد اما متأسفانه در حال حاضر این مکان به محلی برای تجمع زباله تبدیل شده است.
وی افزود: چند سال پیش اطراف این محوطه نردهگذاری شد و کاوشهایی انجام گرفت، اما متأسفانه پس از مدتی با سرقت حفاظها، این منطقه دوباره به حال خود رها شد و وضعیت آن بهبود نیافت.
این شهروند کرمانشاهی تأکید کرد: رسیدگی به این مکان تاریخی وظیفه شهرداری و سازمان میراث فرهنگی است و انتظار میرود مسئولان مربوطه هرچه سریعتر برای حفاظت و ساماندهی آن اقدام کنند.
کاهش وسعت شکارگاه خسروپرویز بهدلیل ساخت و سازها
امیرعلی رضایی یکی دیگر از شهروندان کرمانشاهی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ اظهار داشت: شکارگاه خسروپرویز در بلوار طاقبستان یک محوطهای باستانی است که در روزگاران قدیم فضایی بسیار وسیع داشت اما در طول سالهای اخیر احداث ساختمان حوزه علمیه و پل روگذر شهید صیاد شیرازی بخشهایی از آن را از بین رفت.
وی خاطرنشان کرد: از متولیان میراث فرهنگی و شهرداری انتظار میرود برنامههایی برای حفاظت و حراست از این محوطه باستانی در نظر بگیرند تا به محلی برای انباشت زبالهها و نخالههای ساختمانی تبدیل نشود و لااقل در حاشیه آن بهسازی انجام شود که ظاهر باستانی آن محفوظ بماند.
تپه مرادحاصل زیر فشار بافت شهری آسیب دیده است
علیرضا مرادی بیستونی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به اهمیت تاریخی تپه مراد حاصل در شهر کرمانشاه اظهار داشت: این اثر ارزشمند که به شکارگاه خسروپرویز معروف است به دلیل قرار گرفتن در بافت شهری با آسیبهای جدی مواجه شده است.
وی افزود: درباره قدمت این تپه نظرات مختلفی وجود دارد؛ برخی آن را متعلق به هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد میدانند و برخی دیگر آن را مربوط به دوره اشکانی و بهعنوان یک پایگاه نظامی معرفی میکنند.
این کارشناس پژوهشی ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کرمانشاه گفت: تاکنون میراث فرهنگی اقداماتی همچون گمانهزنی برای تعیین حریم این تپه انجام داده و این اثر نیز در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. با این حال، به دلیل قرار گرفتن در بافت شهری، تعرضات زیادی به آن وارد شده و بخشهایی از تپه دچار آسیبهای جدی شده است.
مرادی بیستونی تأکید کرد: شهرداری کرمانشاه و میراث فرهنگی باید برای بازسازی تپه، جلوگیری از دپوی زباله در اطراف آن و مقابله با دخل و تصرفهای غیرمجاز اقدام کنند.
وی خاطرنشان کرد: استان کرمانشاه حدود ۴ هزار اثر تاریخی و فرهنگی دارد که بخشی از آنها شناسایی و تعدادی نیز به ثبت ملی رسیدهاند. این آثار مربوط به دورههای متنوعی از پیش از تاریخ تا دوران اسلامی هستند و شامل تپهها، غارها و بناهای تاریخی متعدد میشوند.
مرادی بیستونی افزود: تپه مرادحاصل یکی از مهمترین آثار تاریخی شهر کرمانشاه است که در کنار شکارگاه خسروپرویز و مجموعه تاریخی طاقبستان قرار دارد و بهعنوان بخشی از عرصه ملی این محوطه تاریخی شناخته میشود.
رهاشدن تپه مرادحاصل زیبنده شهر کرمانشاه نیست
محمدرضا محمدی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به اینکه تپه مرادحاصل که بهصورت عامیانه به «شکارگاه خسروپرویز» معروف است، اظهار داشت: بر اساس قرائن و شواهد موجود، این محوطه که در واقع نه تنها شکارگاه پادشاهان ساسانی بوده، بلکه بقایای دیوار یک شهر مربوط به دوره اشکانی است. لایهبرداریهای انجامشده نیز نشان میدهد که این دیوار، بخشی از یک ساختار شهری در ایران باستان بوده است.
وی افزود: در سالهای اخیر کاوشها و حفاریهایی در این محوطه انجام شده، اما رها شدن آن به این شکل، زیبنده شهر کرمانشاه نیست. هرچند در این محدوده یک مجموعه فرهنگی احداث شده، اما با توجه به وسعت زمینهای اطراف، میشد این مجموعه در مکانی دیگر و خارج از حریم محوطه تاریخی ساخته شود.
این کارشناسارشد باستانشناسی ادامه داد: در یک مقطع زمانی اطراف محوطه نردهها و حفاظهای فلزی نصب شده بود، اما بعدها برداشته شد که این موضوع به هیچوجه در شأن این اثر تاریخی نیست.
محمدی خاطرنشان کرد: کاوشهای باستانشناسی میتواند زوایای پنهان یک تمدن یا ساخت و سازهای کهن این منطقه را روشن کند، اما رها شدن محوطه بدون حفاظت، نگرانکننده است.
این کارشناسارشد باستانشناسی با تأکید بر لزوم حفاظت فیزیکی اظهار کرد: اگر اطراف این سازه باستانی با موانع مناسب محافظت شود و از دستبرد مصون بماند، میتواند به حفظ و معرفی بهتر اهمیت این اثر کمک کند.
محمدی افزود: وظیفه شهرداری و ادارهکل میراث فرهنگی، حفاظت فیزیکی از این محوطهها و جلوگیری از فعالیتهایی است که به تخریب آثار منجر میشود. همچنین با اختصاص بودجه برای ساماندهی و زیباسازی، میتوان این فضاها را برای بازدید و استفاده گردشگری آماده کرد.
وی درباره کاوشهای باستانشناسی گفت: کاوش و حفاری تنها در صورتی انجام میشود که طرح پژوهشی مشخص با اهداف روشن وجود داشته باشد. پژوهشکده باستانشناسی ایران بر اساس چنین طرحهایی مجوز و بودجه اختصاص میدهد و در غیر این صورت، ماندن آثار در زیر خاک بهتر از حفاری بدون برنامه است.
به گزارش شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اینکه میراث فرهنگی تاکنون اقداماتی همچون گمانهزنی برای تعیین حریم تپه انجام داده، اما فقدان بازسازی مناسب، دپوی زباله و دخل و تصرفهای غیرمجاز، این اثر ملی را در معرض فرسایش و فراموشی قرار داده است.
این وضعیت نشاندهنده ضعف برنامهریزی و نبود نظارت کافی بر آثار تاریخی است و ضرورت دارد شهرداری و نهادهای مسئول بهطور جدی وارد عمل شوند تا این میراث تاریخی حفظ شود و برای نسلهای آینده نیز قابل بهرهبرداری و مشاهده باقی بماند.