مدیرعامل شرکت دانشبنیان تحلیلگران سیستم زاگرس در گفتگویی با تشریح سوابق و دستاوردهای این مجموعه، بر لزوم توجه جدی به مهارتافزایی دانشجویان و رفع تبعیضهای منطقهای در عقد قراردادهای دولتی تأکید کرد.
محمدعلی نقدی، کارآفرین کرمانشاهی و مدیرعامل شرکت تحلیلگران سیستم زاگرس، با بیش از دو دهه فعالیت در حوزه تولید نرمافزار، توانسته است نام خود را به عنوان یکی از بازیگران اصلی در عرصه نرمافزارهای ملی، به ویژه در صنعت آب کشور، مطرح کند. این شرکت دانشبنیان که فعالیت رسمی خود را از سال ۱۳۸۱ آغاز کرده، اکنون با بیش از ۳۰ نیروی متخصص، پروژههای گستردهای را در سطح ملی اجرا میکند. در ادامه مشروح این گفتگو را میآید:
مرصادنیوز: لطفاً در ابتدا درباره سوابق تحصیلی و نحوه شروع فعالیتهای خود بفرمائید.
نقدی: محمدعلی نقدی هستم، متولد ۱۳۵۵، من مدرک کارشناسی خود را در رشته نرمافزار از دانشگاه شهید بهشتی و کارشناسی ارشد را در رشته تجارت الکترونیک از دانشگاه صنعتی امیرکبیر اخذ کردهام. فعالیت رسمی ما از سال ۱۳۸۱ شروع شد و هماکنون بیش از ۲۳ سال است که به صورت رسمی به تولید نرمافزار مشغول هستیم. خوشبختانه شرکت ما یک شرکت دانشبنیان است و در حال حاضر ۲۶ نیروی رسمی و حدود ۶ نیروی پارهوقت داریم. مجموعه ما فعالیتهای نرمافزاری را در سطح کشوری و ملی انجام میدهد و تنها مختص به استان کرمانشاه نیست.
مرصادنیوز: یکی از اقدامات برجسته شما در سالهای اخیر مربوط به دوران اوجگیری کرونا بود. درباره این پروژه توضیح دهید.
نقدی: در سال ۱۳۹۹ که کرونا به اوج خود رسیده بود، بسیاری از شرکتها مجبور به تعدیل نیرو شدند، اما شرکت ما توانست کاری کند کشاورزان که مسئله آب برای آنها بسیار حیاتی است، بدون حضور فیزیکی در درگاه سامانه مدیریت آب کشور، وارد سامانه ما شوند و کارهای خود را انجام دهند. این طرح یک طرح ملی بود که در سال ۱۳۹۹ توسط وزیر نیرو افتتاح شد. کاری که ما در این رابطه انجام دادیم، نصب یک درگاه در سامانه با عنوان میز خدمت الکترونیک بود. با شروع این فعالیت، شرکت ما نیاز به جذب نیروی بیشتری پیدا کرد و از این رو با جذب نیروهای بیشتر، شرکت ما در سال ۱۴۰۰ در میان شرکتهای دانشبنیان به عنوان کارآفرین برتر شناخته شد.
مرصادنیوز: بزرگترین چالش پیش روی شما در مسیر رشد و توسعه چه بوده است؟
نقدی: به هر حال شروع هر کاری، بهخصوص استارتاپها و سامانههای اینترنتی، آسان نیست و شرکتهای بزرگ رقیب اجازه نمیدهند شرکتهای نوپا به راحتی جای خود را باز کنند. اما به لطف خدا در همان اوایل کار و در سالهای ۱۳۸۶، ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸ سامانههای خوبی را در سازمانهایی همچون استانداری به مرحله اجرایی رساندیم که یکی از این سامانهها، سامانه نظارت بر پروژههای عمرانی کشور بود. این سامانه در سال ۱۳۸۸ و با آغاز دوره ریاستجمهوری آقای احمدینژاد به عنوان کار ملی برتر شناخته شد. این پروژه موفق، راه ورود ما به پروژههای دیگر همچون پروژه شهرداریها و دهیاریهای کل کشور را هموار کرد.
مرصاد: چگونه به حوزه صنعت آب وارد شدید و توانستید پروژههای ملی این بخش را کسب کنید؟
نقدی: به دلیل کارهای خوبی که در این سالها در حوزه برنامهنویسی انجام دادیم، در سال ۱۳۹۱ مدیرعامل وقت شرکت آب منطقهای کرمانشاه [آقای امیریان] از ما دعوت کرد تا یک سامانه برای مدیریت منابع آب طراحی کنیم. در آن زمان سامانههای قدیمی و مبتنی بر ویندوز وجود داشتند که ما این سامانهها را تحت وب کردیم و از طریق شبکه موجود، شهرستانهای مختلف را به سامانه وصل کردیم. این اقدام موجب به وجود آمدن یک الگوی پیشرفته شد. وزارت نیرو نیز رفتهرفته به یک سامانه یکپارچه نیاز پیدا کرد و از اینرو به استانهای کشور برای ایجاد این سامانه فراخوان داد. در این میان تنها کارهای ۶ استان قابلیت معرفی در سطح کشور را داشت که استان کرمانشاه نیز یکی از این استانها بود. از آنجا که سامانه ما تحت وب بود و شبکههای آبیاری و زهکشی رودخانهها را نیز در بر میگرفت، پس از کش و قوسها و بحثهای بسیار و پس از یک سال، شرکت ما از استان کرمانشاه برای طراحی و تولید این سامانه ملی معرفی شد.
مرصادنیوز: این پروژه ملی چه تغییری در ابعاد شرکت شما ایجاد کرد؟
نقدی: سال ۱۳۹۳ برای شرکت ما یک نقطه عطف بود زیرا از شرکتی با دو تا سه نیرو به شرکتی با حدود ۴۰ نیرو مبدل شدیم. در واقع کار ما آنقدر گسترده شد که مجبور شدیم یک فراخوان عمومی برای استخدام نیرو بدهیم. در حال حاضر نیز با تعداد ۳۰ نیرو در حال انجام تمام پروژههای محوله هستیم.
مرصادنیوز: آیا در مدت فعالیت، سنگاندازیهایی نیز در مسیر کار شما وجود داشته است؟
نقدی: متأسفانه در کشور ما عدالت رفتاری به درستی انجام نمیشود، مثلاً به شرکتهای مستقر در استانهای غربی با دید استانهایی همچون اصفهان و یزد نگریسته نمیشود. متأسفانه در اوایل راه آشنابازی کمی بر فن و تجربه کاری سایه افکنده بود و برخی موافق کار با شرکتهای آشنا بودند تا شرکتی مثل ما که از تجربه، توان و تخصص کافی برخوردار بود. از این رو قراردادی که با ما بسته میشد با حداقل هزینهها بود. این در حالی است که قراردادی که با استانهایی مثل اصفهان و یزد بسته میشد، از لحاظ دستمزد شاید پنج برابر قرارداد ما بود. یعنی عملاً شرکت ما کار را با فشار چند برابری و دستمزد کمتر انجام میداد. امروز نیز این قضیه با گذشته فرق چندانی نکرده است و هزینه قراردادی ما همچنان نسبت به استانهای مطرح کمتر است.
مرصادنیوز: یکی دیگر از چالشهایی که همواره مطرح میشود، مسئله نیروی انسانی است. وضعیت شرکت شما در این زمینه چگونه است؟
نقدی: چالشهای دیگری که برای ما وجود دارد این است که متأسفانه در استان ما نیروی متخصص به اندازه کافی وجود ندارد. گواه این قضیه این است که ما هر ساله آگهی استخدام برای جذب نیروی متخصص میدهیم اما تعداد کسانی که به ما مراجعه میکنند بسیار اندک است و از همین تعداد نیز بیش از نیمی از آنها رزومه مناسب برای جذب ندارند. با اینکه از دانشگاههای خوبی مانند رازی فارغالتحصیل شدهاند، اما مهارتهای برخی از آنها از حد آفیس فراتر نمیرود. بنابراین یکی از چالشهای کشور و علیالخصوص استان کرمانشاه این است که دانشجویان پس از فارغالتحصیلی آماده کار نیستند. صرف داشتن مدرک برای استخدام کافی نیست، بلکه ما به دنبال کسانی میگردیم که در کنار داشتن مدرک، مهارتهای خود را با تلاش و کوشش گسترش دادهاند.
مرصادنیوز: شما برای حل این مشکل چه راهکاری را در پیش گرفتهاید؟
نقدی: دفتر ما در پارک علم و فناوری در واقع یک مکان برای غربالگری نیز هست و مهارتهای کسانی را که برای استخدام مراجعه میکنند به درستی میسنجد و غربالگری میکند تا متخصصترین نیرو جذب مجموعه ما شود. حتی قبل از استخدام به این افراد پروژههایی سپرده میشود که در صورت حاصل آمدن نتایج مطلوب، این افراد در مجموعه بهکار گرفته میشوند. اگر ما نیروی متخصص کافی داشتیم، میتوانستیم این کار را تا حد دو تا سه برابر توسعه دهیم، اما متأسفانه ما برخی از پروژهها را فقط به خاطر نداشتن نیروی متخصص کنار میگذاریم.
مرصادنیوز: به نظر شما روال دانشگاههای ما در تربیت جوانان جویای کار درست است؟
نقدی: با وجود دفاتر ارتباط با صنعت در دانشگاهها، متأسفانه روال کار بهدرستی انجام نمیشود. شرکت ما سعی کرده با برخی از دانشگاهها همچون دانشگاه آزاد ارتباط برقرار کند. ما به مدیریت برخی از واحدها گفتهایم که به دانشجویان مستعد و علاقهمند به کار با سامانهها و نرمافزارهای تخصصی اطلاعرسانی کنند که در صورت تمایل به شرکت ما برای کار مراجعه کنند. ما از واحدهای مختلف دانشگاهی خواستهایم تا آموزشهای لازم برای کار در شرکتهای نرمافزاری و برنامهنویسی همچون شرکت تحلیلگران زاگرس را به دانشجویان خود ارائه دهند تا دانشجویان بتوانند با مهارتهایی که کسب میکنند، در این شرکتها جذب شوند.
مرصادنیوز: وضعیت دانشجویان مستعد در استان کرمانشاه چگونه است؟
نقدی: متأسفانه جز عده معدودی از دانشجویان که با تلاش فراوان مهارتهایشان را از مرحله آکادمیک و تئوری به مرحله عملی و قابل اجرا میرسانند، بقیه دانشجویان در حد محفوظات و تئوری باقی میمانند و عملاً نمیتوانند برای شرکتهایی از قبیل شرکت ما مثمر ثمر باشند. دانشجویان تلاشگر که تعداد آنها بسیار کم است، به صورت خودجوش و با تلاش مستمر و فراوان کار با پلتفرمها (سکوها) و نرمافزارهای جدید را که نیاز شرکتهای دانشبنیان و بازار کار است یاد میگیرند، اما تعداد این دانشجویان همانطور که گفتم در حد زیر یک درصد است. البته همین دانشجویان اندک نیز متأسفانه در کرمانشاه نمیمانند و به شهری همچون تهران میروند که مقیاس آن بزرگتر و حقوقهای آن بیشتر از شهری مانند کرمانشاه است. برخی حتی پس از کار در تهران به آنجا نیز اکتفا نمیکنند و به کشورهای دیگر که درآمد بیشتری به مهارت آنها میدهند مهاجرت میکنند. بنابراین پیدا کردن نیروی متخصص بسیار سخت و نگهداشتن این نیروها بسیار سختتر است. هرچند کارهای زیادی در دانشگاه به این منظور انجام شده است، اما نتیجه عملی این کارها نشان میدهد که این اقدامات کافی نبوده است. ما مدتهاست که در جلسات پارک علم و فناوری شاخصههای خود را برای استخدام پنج نیروی متخصص ارائه کردهایم، اما هنوز نیرویی که با این شاخصهها مطابقت کند برای استخدام مراجعه نکرده است.
مرصادنیوز: چه ویژگیها و عواملی باعث موفقیت شما شده است؟
نقدی: به نظر من یکی از عوامل موفقیت، سماجت، اصرار و تداوم کار است. در ابتدا ما سالیان متمادی و در حدود ۱۰ تا ۱۲ سال را با سازمانهایی همچون وزارت کشور با دستمزدهای پایین کار میکردیم و هرچند با آن مبالغ کار ما قابل توسعه نبود، اما هیچگاه پا پس نکشیدیم و ناامید نشدیم. در نهایت از سال ۱۳۹۳ و با فراخوان وزارت نیرو برای کار انتخاب شدیم و این انتخاب نتیجه تلاشها و پروژههای خوبی بود که قبلاً به نتیجه رسانده بودیم. این انتخاب شرکت ما را از حالت رکود خارج کرد و ما پس از آن آمادگی انجام کار در مقیاسهای بزرگ را پیدا کردیم و پروژههای خوبی را در سطح ملی و استانی به انجام رساندیم.
مرصادنیوز: اگر به گذشته برگردید، باز هم همین مسیر را طی میکنید؟
نقدی: با وجود چالشها، سختیها و موانعی که پیش روی ما بوده و هست، اگر به گذشته برگردم همین کار را شاید حتی با مداومت و تلاش بیشتری شروع میکردم. وقتی شرکت ما توانسته با وجود بیمهریها و مشکلات فراوان به این سطح برسد، پس قطعاً توانسته موفق باشد. ما با تلاش مستمر با وجود شرکتهای رقیب در تهران توانستیم سامانههای ملی را طراحی و اجرا کنیم. این سامانهها نیاز به توسعه دارند و شرکت ما نیز در راستای توسعه و پیشرفت قدم برخواهد داشت. نگهداری، بهروزرسانی و توسعه سامانههای ملی کار بسیار سختی است و برخی منتظرند تا این کار را از شرکت ما بگیرند و به شرکتهای دیگر واگذار کنند، اما با تلاش متخصصان ما این سامانهها در اختیار استان باقی خواهد ماند. ما با سختی و زحمت زیاد به این نقطه رسیدهایم و با قوت و قدرت به این راه ادامه خواهیم داد.