بهنام قنبری در گفتگویی، با اشاره به اهمیت محوطه باستانی چغاگاوانه، اظهار داشت: چغاگاوانه به گواه بسیاری از باستانشناسان و پیشنییان و براساس قدیمیترین اسناد تصویری، در گذشته یک ابر سایت و یک شهر باستانی بزرگ بوده است.
وی افزود: بر اساس کاوشهای دهه ۴۰ محمود کردوانی و دهه ۷۰ کامیار عبدی، چغاگاوانه دارای توالی استقرار چندین هزار ساله است، یعنی این محوطه برای مدت حدود ۱۰ هزار سال به صورت مداوم سکونتگاه انسانها بوده است.
این باستانشناس خاطرنشان کرد: بر اساس قدیمیترین عکسی که از این محوطه توسط اریک اشمیت باستانشناس آمریکایی در سال ۱۳۱۵ شمسی گرفته شده، در آن زمان شهری به نام اسلامآبادغرب وجود نداشته و تنها بخشی از محله امروزی شهرستانی با فاصله بسیار زیادی از محوطه چغاگاوانه واقع شده است.
وی یادآورشد: بعدها در سال ۱۳۴۹ پس از اینکه شهرداری وقت اسلامآبادغرب اقدام به تسطیح بخشهایی از محوطه باستانی چغاگاوانه میکند، بنا به درخواست سازمان میراث فرهنگی وقت، محمود کردوانی از باستانشناسان بزرگ ایرانی بررسی و کاوشهایی را در این محوطه باستانی انجام میدهد. بر اساس بررسیهایی که کردوانی در این محوطه باستانی انجام میدهد، مشخص میشود که شهرداری وقت اسلامآبادغرب حدود هشت متر از لایه تپه باستانی چغاگاوانه را تسطیح و بخشی از تاریخ آن را نابود کرده است.
وی ادامه داد: کردوانی در همان زمان و پس از بازدید و کاوش در این محوطه باستانی اعلام میکند که چغاگاوانه دومین محوطه بزرگ باستانی ایران پس از محوطه شوش است و طی کاوشهایی نیز که در آن انجام میدهد تعداد ۸۰ لوح گلی به خط میخی اکدی از آن کشف میکند.
این باستانشناس تصریح کرد: در سال ۱۴۰۲ براساس مستندات و عکسهایی که از اریک اشمیت به ما رسیده بود و کاوشهای باستانشناسی که کردوانی انجام داده بود، به منظور تعیین عرصه و حریم محوطه باستانی چغاگاوانه گمانهزنیهایی را در این محوطه باستانی انجام دادیم.
وی خاطرنشان کرد: برای انجام این گمانهزنیها حدود ۴۱ گمانه تا عمق حدود چهار متر را در خیابانهای اطراف چغاگاوانه حفاری کردیم که طی آن مشخص شد در زیر تمام خیابانهای اطراف این محوطه باستانی تا شعاع حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ متری آن آثار تپه باستانی چغاگاوانه خوابیده است.
قنبری با بیان اینکه هسته مرکزی شهر کنونی اسلامآبادغرب با تسطیح محوطه باستانی چغاگاوانه روی آن ساخته شده، عنوان کرد: چغاگاوانه در گذشته حدود ۵۰ هکتار مساحت داشته، اما امروز حدود ۹۰ درصد از آن به دلیل توسعه شهری از بین رفته است.
وی عنوان کرد: در حال حاضر تنها بخش اصلی و هسته مرکزی محوطه باستانی چغاگاوانه که در زمانهای گذشته یک ارگ حکومتی بوده باقی مانده که این بخش نیز به شدت در معرض تخریب قرار دارد و ساخت و سازهای جدید آسیب زیادی به آن زده است.
این باستانشناس در ادامه با تاکید بر اینکه چغاگاوانه در دنیای باستانشناسی اهمیت زیادی دارد، اذعان کرد: به هر میزان که این اثر در دنیا شناخته شده است، در ایران کمتر شناخته و به آن توجه شده است.
وی یادآور شد: براساس کاوشهای کردوانی، چغاگاوانه در گذشته یک مرکز تجاری بسیار مهم و بر سر راه فلات مرکزی ایران به بینالنهرین بوده، اما متأسفانه امروزه این محوطه باستانی اصلا شرایط خوبی ندارد.
قنبری در ادامه با بیان اینکه برای نجات و معرفی این اثر باستانی میتوان اقداماتی را انجام داد، اما مستلزم هزینههای بالایی است، عنوان کرد: در برخی از شهرهای دنیا مانند پمپئو و یا رُم که در گذشته شهر باستانی بودهاند، اما بعدها به دلیل ساخت و سازهای شهری زیر شهر مدفون شدهاند، اکنون بخشهایی از خیابانها را حفاری میکنند و آثار تاریخی را نمایان کرده و برای آنها اتاقهای شیشهای درست میکنند تا مردم و گردشگران با بخشی از تاریخ گذشته آشنا شوند، لذا اگر اعتبار وجود داشته باشد، میتوان این اقدامات را برای چغاگاوانه هم انجام داد.
منبع: ایسنا