سرطان یکی از مهمترین چالشهای نظام سلامت در جهان و کشور ماست؛ بیماری که نهتنها جان انسانها را تهدید میکند، بلکه کیفیت زندگی فرد، خانواده و جامعه را بهطور جدی تحت تأثیر قرار میدهد. افزایش شیوع سرطان و قرار گرفتن آن در زمره علل اصلی مرگ و میر، ضرورت توجه جدیتر به پیشگیری، تشخیص زودهنگام و درمان بهموقع را بیش از پیش نمایان کرده است.
در این میان، آگاهیبخشی، غربالگری منظم و اصلاح سبک زندگی نقش کلیدی در کنترل و کاهش پیامدهای این بیماری دارند. بسیاری از سرطانها در صورت شناسایی در مراحل اولیه، قابل درمان بوده و فرد میتواند سالها زندگی سالم و طبیعی داشته باشد. از این رو، ارتقای سطح دانش عمومی و مشارکت فعال مردم در برنامههای پیشگیرانه، گامی اساسی در کاهش بار سرطان و حفظ سلامت جامعه به شمار میرود.
ضرورت اصلاح سبک زندگی در پیشگیری از سرطان
مهدی زبیری در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به روند افزایشی برخی سرطانها در ایران و جهان، بر ضرورت توجه جدی به عوامل محیطی و اصلاح سبک زندگی برای پیشگیری از سرطانهای دستگاه گوارش تأکید کرد.
وی افزود: سرطانهای دستگاه گوارش از جمله سرطان معده و روده بزرگ جزو شایعترین سرطانها در ایران هستند و در برخی استانها سرطان معده حتی رتبه نخست را به خود اختصاص میدهد.
به گفته این فوق تخصص گوارش و کبد، عوامل محیطی نقش مهمی در بروز این سرطان دارند؛ از جمله آلودگیهای میکروبی ناشی از میکروب هلیکوباکتر پیلوری، مصرف زیاد نمک و استعمال سیگار.
سرطان معده، یکی از شایعترین سرطانهاست
زبیری افزود: سرطان معده در مردان شیوع بیشتری دارد و اغلب پس از ۵۰ سالگی مشاهده میشود، هرچند مواردی در سنین پایین نیز دیده میشود که بیشتر جنبههای خاص و غیرمحیطی دارند.
وی با اشاره به اینکه آلودگی میکروبی معده در سالهای اخیر به دلیل بهبود وضعیت بهداشتی و افزایش دسترسی به امکانات نگهداری مواد غذایی کاهش یافته است، گفت: در گذشته میزان آلودگی به هلیکوباکتر در کشور تا ۷۰ درصد هم گزارش میشد اما اکنون در برخی مناطق این رقم به حدود ۵۰ درصد یا کمتر رسیده است.
زبیری افزود: کاهش این آلودگی بهطور مستقیم در کاهش شیوع سرطان معده مؤثر بوده و ادامه این روند نیازمند حذف عوامل خطر مانند مصرف سیگار، کاهش مصرف نمک و افزایش مصرف سبزیجات و فیبر است.
وی گفت: سرطان روده بزرگ نیز از سرطانهای شایع در جهان و دومین علت مرگ و میر ناشی از سرطان است و در ایران نیز جایگاهی مشابه دارد. این سرطان در مردان شایعتر از زنان است و معمولاً پس از ۵۰ سالگی بروز میکند، هرچند مواردی در سنین پایینتر نیز مشاهده میشود که اغلب ارتباطی با عوامل ارثی ندارند و بیشتر ناشی از تغییرات سبک زندگی هستند.
این فوق تخصص گوارش و کبد، تغییر سبک زندگی، کاهش فعالیت بدنی، مصرف غذاهای چرب و گوشت قرمز و وابستگی روزافزون به وسائل نقلیه از عوامل مهم افزایش شیوع سرطان روده بزرگ است.
وی تأکید کرد: مصرف فیبرهای گیاهی، سبزیجات و میوههای تازه میتواند نقش مهمی در کاهش خطر این سرطان داشته باشد. الگوی زندگی غربی و کاهش تحرک بدنی موجب شده است که حتی در سنین پایین نیز شاهد افزایش موارد ابتلا باشیم.
سرطان دومین عامل مرگ و میر در کشور
سارا شاهآبادی در گفتگو با خبرنگار گروه اجتماعی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به اینکه سرطان یکی از شایعترین بیماریهای غیر واگیر و دومین عامل مرگ و میر در کشور است، اظهار داشت: افزایش امید به زندگی و بالا رفتن درصد سالمندی از یک سو و سبک زندگی ناسالم مانند مصرف سیگار، دخانیات، الکل، تغذیه نامناسب و کمتحرکی از سوی دیگر، از مهمترین دلایل ابتلا به این بیماری هستند.
وی تصریح کرد: در استان کرمانشاه از سال ۱۳۹۶، غربالگری سه نوع سرطان که هم قابلیت پیشگیری دارند و هم از نظر شیوع شایعتر هستند، در دستور کار معاونت بهداشتی قرار گرفته است. این سه سرطان عبارتند از: سرطان روده بزرگ در گروه سنی ۵۰ تا ۷۰ سال، سرطان پستان در زنان ۳۰ تا ۷۰ سال و سرطان دهانه رحم در گروه سنی ۳۰ تا ۶۰ سال.
مدیرگروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه خاطرنشان کرد: در ۶ ماهه اول امسال بر اساس این فرآیند، موفق به تشخیص زودهنگام ۱۰ مورد سرطان روده بزرگ، ۳۵ مورد سرطان پستان و سه مورد سرطان دهانه رحم شدهایم.
وی بیان کرد: نکته مهم این است که تشخیص زودهنگام سرطان قبل از بروز علائم باعث میشود که بیماری به مراحل پیشرفته نرسد؛ چرا که اکثر سرطانها اگر در مراحل اولیه شناخته شوند قابل درمان هستند.
مدیرگروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در پاسخ به این سئوال که کدام سرطان در استان کرمانشاه شایعتر است، گفت: سرطانهای دستگاه گوارش و سرطان پستان در میان بیماریهای غیرواگیر شایعترین هستند.
شاهآبادی خاطرنشان کرد: سرطانها به ویژه سرطان پستان و دهانه رحم در صورت تشخیص زودهنگام، قابل درمان و حتی قابل کنترل هستند، اما بخش قابل توجهی از موارد مرگ و میر به دلیل تشخیص دیرهنگام رخ میدهد.
وی گفت: غربالگری نهتنها جان افراد را نجات میدهد، بلکه هزینههای درمانی را نیز بهطور چشمگیری کاهش میدهد. نداشتن علامت بهمعنای نداشتن بیماری نیست چرا که بسیاری از سرطانها در مراحل اولیه کاملاً خاموش هستند.
به گزارش شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ در دنیای امروز، سرطان دیگر یک بیماری نادر نیست، اما خوشبختانه با پیشرفتهای علمی، بسیاری از انواع آن در صورت تشخیص بهموقع قابل کنترل و درمان هستند.
بازخوانی و یادآوری موضوع سرطان تلنگری برای توجه بیشتر به سبک زندگی سالم، انجام معاینات دورهای و بهرهگیری از برنامههای غربالگری است، تا سلامت امروز و آینده خود و عزیزانمان را تضمین کنیم.