تورج زینیوند در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی شبکه اطلاعرسانی «مرصاد»؛ با اشاره به بازخوانی حوادث اخیر در برخی دانشگاههای کشور، اظهار داشت: اگرچه جمهوری اسلامی ایران امروز به دستاوردهای علمی دانشگاههای خود افتخار میکند، اما در برخی موارد، وضعیت عمومی دانشگاهها با آنچه «مطلوب مردم و انقلاب» و «منظور امامین انقلاب» از «ماهیت و فلسفه علم و دانشگاه» است، فاصله دارد.
وی افزود: با وجود تلاشهای ستودنی در دانشگاههای کشور، «فلسفه دانشگاه و علم» در جایگاه یک کشور اسلامی، به درستی مورد بررسی، ارزیابی، نقد، بازبینی و تحلیل عمیق قرار نگرفته است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه گفت: با وجود برخی موفقیتها و نوآوریها از سوی متولیان دروس عمومی، هنوز در تحقق مأموریت «تعریف و تبیین مباحث ملی، فرهنگی و تربیتی» و نیز «تفسیر اهداف و آرمانهای انقلاب اسلامی» آنگونه که شایسته است، توفیق کامل حاصل نشده است.
وی با اشاره به برخی چالشهای کنونی دانشگاهها، بیان کرد: بخشی از مشکلات موجود، محصول «چرخه و سیستم معیوب تستمحور ساختار آموزشی» در آموزش و پرورش کشور است که آثار آن در آموزش عالی نیز نمایان شده است.
به گفته زینیوند، هرچند دانشگاهها جوانان فرهیخته، متعهد و متخصص بسیاری را تربیت کردهاند، اما «تقدم آموزش و مدرکگرایی بر تربیت و تزکیه» در کنار «رشد بیرویه و غیرمنطقی مؤسسات آموزش عالی دولتی و غیردولتی» و نیز افزایش شمار دانشآموختگان جویای کار، «فلسفه دانشگاه و علم» را با چالش جدی مرجعیت مواجه کرده است.
وی ادامه داد: با وجود دستاوردهای ارزشمند علمی، در برخی موارد «گزارشهای سطحی و اداری» جایگزین «ارزیابی و نظارتهای دقیق و هوشمند» بر مدیریت کلان دانشگاهها شده است.
زینیوند با تأکید بر اهمیت راهبری فکری در دانشگاهها، تصریح کرد: علیرغم طرح مباحث فرهنگی و فکری، «خلأ راهبریهای جریانساز فکری، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و دینی» در دانشگاهها کاملاً مشهود است.
وی با اشاره به جایگاه دانشگاه به عنوان محل تضارب آرا، گفت: متأسفانه «سیاستزدگی» و «رقابتهای ناسالم سیاسی و حزبی» در برخی موارد، اخلاق دانشگاهی و اهداف متعالی علمآموزی را با چالش جدی مواجه کرده است.
به گفته این استاد دانشگاه رازی، هرچند آثار علمی فاخر متعددی در کشور تولید شده، اما بخشی از منابع آموزشی همپای تحولات داخلی و جهانی و متناسب با اصول و مبانی انقلاب اسلامی، روزآمد و بومیسازی نشده است.
وی ادامه داد: در برخی موارد، انتخاب مدیران دانشگاهی بیش از آنکه مبتنی بر شایستگیها و چارچوبهای مقبول نظام باشد، متأثر از تغییرات و تحولات سیاسی کشور است.
زینیوند با انتقاد از روند ارتقای اساتید، افزود: سازِکار فعلی «ارتقای اعضای هیأت علمی» گاه آنان را به رقابتی منفی در تولید مقالات کماثر سوق داده و از سایر اهداف فرهنگی و تربیتی فلسفه علم در دانشگاه غافل کرده است.
وی تصریح کرد: موضوعاتی همچون تربیت و تهذیب نسل جوان، وطندوستی، جهاد تبیین، بصیرتافزایی، دشمنشناسی، خودسازی معنوی، فرهنگ مقاومت، کرسیهای آزاداندیشی، آموزش گفتگو و نقدپذیری در دانشگاهها مطرح میشود، اما این مباحث لزوماً با کیفیت مطلوب و اثربخش اجرا نشده است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه رازی با اشاره به نقش معاونتهای فرهنگی و تشکلهای دانشجویی، خاطرنشان کرد: این مجموعهها نقش مهمی در مهندسی فرهنگی و سیاسی دانشگاهها دارند، اما به دلایل مختلف دچار روزمرگی، رکود یا انفعال شدهاند.
به گفته زینیوند، جامعه دانشگاهی همواره خود را پاسدار ارزشها و منافع جمهوری اسلامی ایران میداند، اما «پدیده نفوذ» در دانشگاهها مسئلهای جدی است که در برخی موارد مورد غفلت قرار گرفته و میتواند زمینهساز ترویج نومیدی و برخی گرایشهای فکری مغایر با مبانی انقلاب اسلامی باشد.