گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ اقتصاد ایران در حال عبور از یک تحول راهبردی است: تبدیل شدن از یک کشور وارداتمحور به هاب ترانزیتی منطقه. تجربه ماههای اخیر نشان داده که محدودیتهای ایجادشده در مسیرهای دریایی سنتی، برخلاف انتظار اولیه، فرصتی برای بازنگری در نقشه تجاری کشور فراهم کرده است.در جلسه اخیر رئیسجمهور با تیم اقتصادی دولت، مسعود پزشکیان بر استفاده حداکثری از بنادر شمالی، توسعه کریدورهای جایگزین و تقویت دیپلماسی اقتصادی تأکید کرد. این رویکرد جدید، فارغ از مدیریت کوتاهمدت، به دنبال تحول بنیادین در تجارت خارجی است.دستاورد عملیاتی ترخیص ۹ روزهوزارت اقتصاد اعلام کرده که میانگین زمان ترخیص کالاهای اساسی از گمرکات از ۱۷ روز به ۹ روز کاهش یافته است. این رقم فقط یک آمار نیست؛ کاهش هزینههای انبارداری، جلوگیری از رسوب کالا و تسریع تأمین نیاز بازار از نتایج آن است. همچنین اجرای سازوکار «حمل یکسره» امکان اظهار کالا پیش از ورود به مرز را فراهم کرده است.بنادر شمالی فرصت تازه گسترش تجارت خارجی ایرانیکی از محورهای اصلی برنامه جدید، فعاسازی ظرفیت بنادر حاشیه دریای خزر است. این بنادر میتوانند ایران را به روسیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان و بازار بزرگ اوراسیا متصل کنند. کارشناسان معتقدند که هرچه حجم عبور کالا از خاک ایران افزایش یابد، بخشهای حملونقل، بیمه، انبارداری و خدمات لجستیکی نیز منتفع خواهند شد.
کریدور شمال-جنوب، شاهکلید ترانزیت اوراسیاکریدور بینالمللی شمال-جنوب که هند را از طریق ایران به روسیه و اروپا پیوند میدهد، مهمترین پروژه منطقه محسوب میشود. نوذر شفیعی، تحلیلگر مسائل شبهقاره، تأکید کرد که هند به عنوان قدرت نوظهور اقتصادی، ظرفیت گستردهای برای همکاری با ایران در ترانزیت و انرژی دارد. فعاسازی این کریدور، جذابیت اقتصادی ایران را برای شرکای بزرگی مانند دهلی نو افزایش خواهد داد.در کنار آن، توسعه ارتباطات با چین نیز دنبال میشود. مهدی فرامرزی، رئیس اداره چین وزارت خارجه، بر استفاده از مسیر ریلی ایوو-ایران و افزایش پروازهای تجاری تأکید دارد.دیپلماسی اقتصادی و نقش بخش خصوصیموفقیت این پروژهها بدون دیپلماسی فعال و هماهنگی با همسایگان ممکن نیست. دولت همچنین مشوقهایی مانند تسهیل رویههای گمرکی و کاهش هزینههای تجاری را برای مشارکت بخش خصوصی در نظر گرفته است.تحلیلگران معتقدند آنچه در ماههای اخیر رخ داده، تغییری فراتر از مدیریت مقطعی است: اقتصاد ایران در حال طراحی مدلی است که در آن کشور فقط مقصد کالا نیست، بلکه به مسیر عبور تجارت منطقه و حلقه اتصال بازارهای جهانی تبدیل میشود. کریدورهای تجاری میتوانند موتور محرک رشد، اشتغال و ارزآوری در سالهای آینده باشند.