گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ اهمیت نرخ ارز در اقتصاد ایران صرفا به قیمت تمامشده کالاهای وارداتی محدود نمیشود، بلکه نرخ ارز به متغیری اثرگذار در تعیین سطح عمومی قیمتها تبدیل شده و تغییرات آن بر قیمت بسیاری از کالاها و خدمات اثر میگذارد.در شرایطی که اقتصاد ایران با کاهش بخشی از درآمدهای ارزی ناشی از آسیبهای جنگ مواجه شده، مدیریت بازار ارز و کنترل تقاضاهای غیرمولد بیش از گذشته اهمیت پیدا کرده است. کارشناسان معتقدند یکی از عواملی که به افزایش تقاضای نگهداری ارز در شرکتها دامن میزند، قواعد فعلی حسابداری در شناسایی سود ناشی از تسعیر ارز است.براساس استانداردهای موجود، افزایش نرخ ارز در صورتهای مالی شرکتها بهعنوان «سود ناشی از تسعیر ارز» در حساب سود و زیان ثبت میشود؛ موضوعی که میتواند سودآوری ظاهری شرکتها را افزایش داده و حتی زمینه تقسیم سود بیشتر میان سهامداران را فراهم کند.این در حالی است که تغییر ارزش سایر داراییها مانند زمین و مسکن، تنها پس از تجدید ارزیابی و طی مراحل مالیاتی در صورتهای مالی منعکس میشود و اثر مستقیم و کوتاهمدت بر سود شرکت ندارد.
به اعتقاد کارشناسان همین تفاوت باعث شده ارز در مقایسه با سایر داراییها به گزینهای جذابتر برای نگهداری تبدیل شود؛ زیرا شرکتها میتوانند بدون فروش ارز، از محل افزایش نرخ آن سود شناسایی کنند.بر همین اساس پیشنهاد میشود قواعد حسابداری اصلاح شده و شناسایی سود ناشی از تغییرات نرخ ارز تا زمان فروش واقعی ارز امکانپذیر نباشد. به باور تحلیلگران اجرای این سیاست میتواند بخشی از انگیزه شرکتها برای نگهداری ارز را کاهش داده و به کنترل فشار تقاضا در بازار ارز کمک کند.بانک مرکزی نیز اخیراً در اقدامی مشابه، تقسیم سود ناشی از تسعیر ارز را برای بانکها ممنوع کرده است؛ اما کارشناسان تأکید دارند اساسا نباید شناسایی سود ناشی از تغییرات نرخ ارز امکان پذیر ناشد و در طول دوره نگهداری ارز، افشای سود از این محل ممنوع شود و بانکها و شرکت های زیر مجموعه صرفا پس از فروش ارز را بتوانند درآمد کسب کنند.